مدیر کل دفتر موزه و ذخایر ژنتیکی سازمان حفاظت از محیط زیست از توسعه بانک ژن خبر داد و گفت: برای این منظور کشور به پنج منطقه تقسیم شده و در هر منطقه با همکاری دانشگاهها اقداماتی در زمینه ایجاد بانک ژن در حال انجام است.

دکتر شهاب الدین منتظمی در گفتگو با خبرنگار مهر هدف از ایجاد بانکهای ژن را کمک به امر حفاظت از گونه های زیستی کشورها دانست و گفت: ایجاد این بانک به معنی غفلت از طبیعت و زیست بومها نیست و همواره باید در پی حفاظت بهینه گونه های جانوری و گیاهی باشیم.

وی اصلی ترین بانک ژن هر منطقه را طبیعت ذکر کرد و افزود: طبیعت به دلیل دارا بودن قابلیت تعادل، تکثیر، همزیستی و اثر پذیری در جمعیت های جانوری، گیاهی و میکروارگانیسم ها اصلی ترین بانک ژن به شمار می رود اما به علت دخالت انسان و عوامل طبیعی گونه های زیستی همواره در معرض خطر انقراض قرار دارند از این رو ایجاد بانک ژن برای حفظ گونه ها ضروری است.

منتظمی با اشاره به ایجاد بانک ژن در کشور اظهار داشت: با توجه به مخاطرات موجود در زمینه انقراض گونه های جانوری و گیاهی اقدام به راه اندازی این بانک در کشور کردیم. این بانک در حوزه های پستانداران، خزندگان، پرنده، گیاهان در معرض خطر و آبزیان در معرض تهدید فعال است.

گونه های جمع آوری شده
مدیر کل دفتر موزه و ذخایر ژنتیکی سازمان محیط زیست  به گونه های جمع آوری در این بانک اشاره کرد و ادامه داد: در حال حاضر بالغ بر 500 نمونه از پستانداران در این بانک موجود است و به تدریج آمار این نمونه ها در حال افزایش است. بالغ بر 150 نمونه از پرندگان به ویژه پرندگانی که نیاز به مدیریت جمعیتی دارند مانند "هوبره" و برخی از پرندگان شکاری در بانک جمع آوری شده اند. ضمن آنکه ژنوم بالغ بر 700 نمونه خزندگان، حدود 15 نمونه از ماهیان و 17 نمونه از دوزیستان را در اختیار داریم.
وی همچنین از وجود ژنوم حشرات در این بانک خبر داد و به مهر گفت: با اقداماتی که صورت گرفت موفق شدیم بانک ژنوم حشرات را راه اندازی کنیم ضمن آنکه موفق شدیم نزدیک به 100 نمونه توده بذری را بانکینگ کنیم. این بانک شامل گیاهان در معرض خطر انقراض است.
منتظمی تاکید کرد: در کنار این اقدامات، آنالیز ژنی بر روی نمونه های موجود در حوزه بی مهرگان در حال انجام است.

تقسیم کشور برای توسعه مطالعات ژنی گونه های زیستی
منتظمی مهمترین مشکل ایجاد بانک ژن را موازی کاری ذکر و خاطر نشان کرد: بنا به ضرورتهایی ما نیاز به ایجاد بانک ژن در زمینه های میکروارگانیزم، گیاهی و جانوری داریم ولی باید قبل از هر چیز جلوی موازی کاریها گرفته شود که در حال حاضر این امر در کشور ما به آفت تبدیل شده است.

وی ادامه داد: این دفتر برای جلوگیری از این امر اقدام به ایجاد همکاریهای مشترک با موسسات و مراکز پژوهشی کرده است که برای این منظور کشور را به پنج منطقه تقسیم کردیم با بتوانیم با سازماندهی همکاریها با دانشگاهها، بانک زن را توسعه دهیم.

منتظمی به جزئیات این طرح اشاره کرد و گفت: کهکیلویه و بویر احمد برای ارزیابی و مطالعات ذخایر ژنی در حوزه زاگرس، هرمزگان در حوزه خلیج فارس، اصفهان برای مرکز کشور، خراسان رضوی برای شرق و شمال شرق کشور و آذربایجان شرقی برای شمال غرب و غرب کشور پنج منطقه برای مطالعات ذخایر ژنی معرفی شدند که با همکاری دانشگاهها اقدامات موثری در زمینه توسعه بانک ژن شده است.

مدیر کل دفتر موزه و ذخایر ژنتیکی سازمان محیط زیست تاکید کرد: در حال حاضر بانک ژن آذربایجان شرقی تجهیز شده است و نمونه گیری در حال انجام است . در این زمینه دانشگاه تبریز همکاریهای خوبی داشته است.

برهمکنش گیاهان ترانس ژنیک مقاوم به سوسک کلرادو Leptinotarsa decemlineata با موجودات غیر هدف: اثرات جانبی روی شته Macrosiphum euphorbiae و پارازیتوئید Aphidius nigripes

عاشوری احمد,عسکری حسن 

شایستگی شته سیب‌زمینی (Macrosiphum euphorbiae) و پارازیتوئید آن (Aphidius nigripes) روی پنج رقم گیاه سیب‌زمینی (ترانس‌ژنیک-BT، ترانس‌ژنیک-OCI، کلاسیک 4-NYL 235 و دو شاهد) با درجات و مکانیسم‌های مختلف مقاومت به سوسک کلرادو (Leptinotarsa decemlineata) در شرایط آزمایشگاهی مورد بررسی قرار گرفت. نتایج آزمایشگاهی نشان داد که عوامل مقاومت به سوسک کلرادو به اشکال مختلف بر زیست‌شناسی شته سیب‌زمینی و پارازیتوئید آن اثر می‌گذارند. گیاهان سیب‌زمینی ترانس‌ژنیک-BT بطور منفی بر ضریب شایستگی شته M. euphorbiae و پارازیتوئید آن A. igripes اثر داشت و برعکس گیاهان ترانس‌ژنیک-OCI اثرات مثبتی روی فاکتورهای مختلف زیستی شته و پارازیتوئید داشته‌اند. بطوریکه این حشرات کمترین و بیشترین اندازه و به طبع کمترین و بیشترین زاد‌آوری را به ترتیب روی گیاهان ترانس‌ژنیک-OCI داشته‌اند. گیاه مقاوم کلاسیک 4-NYL 235 در مقایسه با سایر گیاهان دارای بیشترین سازگاری با زنبور پارازیتوئید A. nigripes بوده است. بعلاوه در مقایسه با سایر ارقام سیب‌زمینی پارازیتوئیدها تلفات بیشتری روی رقم ترانس‌ژنیک-BT داشتند. نتایج بر این امر دلالت دارند که عوامل مقاومت (ژنها) به یک آفت اصلی در یک گیاه می‌توانند اثرات متفاوت و غیرقابل پیش‌بینی بر موجودات غیرهدف داشته باشند. از این نتایج چنین استنباط می‌گردد که بروز صفات جدید در درجه اول بستگی به طبیعت ذاتی ژن منتقل شده و سپس به برهمکنش احتمالی بین این ژن (ها) با ژن‌های اولیه (بومی) گیاه خواهد داشت.

دانلود متن کامل (با فرمت pdf.)

منبع: علوم کشاورزی ایران 1382; 34(2):247-256

یک گروه تحقیقی بین‌المللی به رهبری پروفسور Cornelis Grimmelikhuijzen موفق به کشف ژنوم سوسک قرمز آرد برای اولین بار در جهان شدند.
حدود ۷۵٪ گونه‌های جانوری را حشرات و در بین حشرات سوسکها با ۴۰۰۰۰۰ گونه بیشترین تعداد گونه‌های حشرات را تشکیل میدهند.  بسیاری از سوسکها زیبا و رنگارنگ هستند ولی برخی نیز از آفات گیاهان مانند سوسک برگخوار سیب‌زمینی و جنگلی محسوب میشوند. آفات سالانه حدود ۲۰ بیلیون دلار به اقتصاد ایالات متحدة امریکا خسارت میزنند که سوسکها هم در این آمار قرار دارند.
یکی از این آفات سوسک قرمز آرد Tribolium castaneum است که از محصولات زراعی خشک نظیر ذرت، گندم، برنج، آرد و غیره تغذیه میکند.
یک گروه بزرگ تحقیقاتی بین‌المللی متشکل از ۶۴ گروه از ۱۴ کشور جهان به مدیریت پروفسور Cornelis Grimmelikhuijzen توانستند ژنوم این حشره را تعیین کنند. بنابه به گفته این پروفسور این ژنوم شامل ۲۰۰ میلیون نوکلئوتید (قطعات سازندة DNA) که ۱۶۰۰۰ ژن یا پروتئین را کد میکند. تعیین این ژنوم میتواند برای گسترش روشهای مدرن دفع آفات با استفاده از تغییرات پروتئنی در بخش کشاورزی و فرآورده‌های آن نقش بسیار مهمی ایفا کند. همچنین این نتایج میتواند به عنوان الگو در مطالعه ساختار ژنتیکی سایر حشرات نیز کاربرد داشته باشد.   
این تحقیق در مجله Nature March 27, 2008 به چاپ رسیده است.

منبع: ScienceDaily Mar. 26, 2008

به گزارش سلامت نیوز به نقل ازخبرگزاری شین هوآ متخصصان دانشگاه جانورشناسی در انگلیس با انجام آزمایشات بر روی ملک زنبور متوجه شدند زنبور ملکه با جفتگیری با 12 زنبور با ژنتیک های مختلف برای تولید مثل زنبورهایی با ژو های مختلف از قبیل زنبور کارگر، زنبور سرباز، ملکه و زنبورهایی که تنها برای جفت گیری با ملکه به وجود می آیند.

بنابراین گزارش، این زنبور ملکه پس از جفت گیری 60 درصد ژن زنبورهای کارگر و 40 درصد زنبور سرباز و تنها یک درصد ژن زنبور ملکه را در بدنشان دارند و شروع به تخمگذاری می کنند.

یادآور می شود، متخصصان با انجام بررسی هایی که یک سال به طول کشیدموفق شده اند از جفت گیری زنبور عسل با 12 زنبور نر و سپس تولید زنبورهایی با ژن های مختلف را کشف کنند. منبع

تاریخچه :
کشف ونظم در علوم متعددی مثل بیولوژی، شیمی، پرتودهی، رفتار شناسی حیوانات، بیولوژی سلولی و مولوکولی، ژنتیک و حشره شناسی موجب شد که با اشتراک آنها، بشر ایده های مورد علاقه و رایج خود را در مورد کنترل حشرات آفت به کار ببرد . در سال 1985 W.K.Rntgen کشف خود یعنی اشعه ایکس را مشاهده و گزارش کرد. در سال 1903 اثر بعضی از اشعه ها از جمله رادیوم روی سیستم تولید مثلی ورشد حشرات به وسیلهC.Bohn وA.Runner گزارش شد . در سال 1916یافت شد که میزان دز پایین اشعه ایکس ظرفیت تولید مثلی در سوسک سیگار (Lasioderma sericorne) را کاهش می دهد در حالی که دز بالا آن را می کشد . در سال 1926 H.J.Muller ثابت کرد که پرتو دهی با اشعه ایکس تغییراتی را در قابلیت توارثی مگس سـرکـهDrosophila) melanogaster) باعث خواهد شد . در ادامه جهش های مهم کشنده نیز به عنوان یکی از انواع متوالی جهش های القایی یافت شد . عقیمی جزئی نرها به وسیله اشعه ایکس نیز در بررسی های Muller به اثبات رسید .

در این دوره ایالات متحده آمریکا با یک مشکل بزرگ روبرو بود و آن مسئله مگس دام بود . این آفت سالانه در جنوب غربی ایالت متحده 20 میلیون دلارو در جنوب شرقی ایالات متحده 50 تا 100 میلیون دلار به گله داران خسارت وارد می کرد . در طول سال 1935 یک شیوع شدید گزارش شد که به موجب آن 1200000 مورد آز آلودگی حیوانات و 55 مورد از آلودگی انسان اتفاق افتاده بود .

E.F.Knipling یکی از بزرگترین حشره شناسان وقت آمریکا همزمان مشغول بررسی مشکلات مگس دام و پیدا کردن راه حلی برای این مشکل بود . با توجه به تحقیقات انجام شده در اوایل قرن بیستم مبنی بر اثر بعضی پرتوها روی قابلیت باروری و توارث حشرات، در سال 1937Knipling تصور کرد که راه کنترل حشراتی مثل مگس دام، اختلال در فرایند های طبیعی تولید مثلی به وسیله مکانیسم های شیمیایی و فیزیکی است. بنابراین ایده عقیمی حشرات بخصوص جنس نر را ارائه داد .

او دلیل آورد که اگر مگس نر بتواند در تعداد زیادی تولید بشوند، عقیم شوند و به محیط رها شوند آنها ممکن است نرهای وحشی را از رقابت خارج کنند . بر اساس یک سری احتمالات پایه ای ساده، نرهای وحشی بارور با ماده های وحشی بارور جفت گیری می کنند. از آنجایی که در مطالعات قبلی ثابت شده بود که ماده مگس دام فقط یک بار جفت گیری می کند آنهایی که با نرهای عقیم جفت گیری می کنند تخم های غیر بارور گذاشته و بنابراین نمی توانند نسلی تولید کنند(اثر مشابهی در آمیزش متقابل خواهد داشت ) .

ماده های گونه های زیادی از حشرات وجود دارند مانند ماده مگس دام که در هر سیکل زندگیشان فقط یک بار جفت گیری می کنند و این به جنس نر بستگی دارد ، به این شکل که جنس نر این حشرات هنگام جفت گیری مقداری از ترشحات غدد ضمیمه تناسلی خود را وارد اندام تناسلی جنس ماده می کنند . این ترشحات در رفتار جفت گیری حشرات ماده تاثیر گذاشته و از جفت گیری مجدد آنها ممانعت میکند .

Knipling بیان کرد اگر تعداد کافی از نرهای عقیم بتواند در جمعیت های وحشی رها شوند (10 تا 100برابر جمعیت طبیعی ) جمعیت مگس دام ضرورتا حذف گردیده و به سمت خاموشی پیش می رود . او وقت زیادی را صرف این ایده کرد و به زودی شروع به توسعه روش های آماری ساده در جمعیت مگس دام فعال و پویا کرد . این روش ها او را متقاعد کرد که مفهوم حشرات عقیم بر اساس قانون احتمالات می تواند عملی بشود اگر این روش ها بتواند برای عقیم کردن نرها و تولید انبوه مگس به میزان کافی توسعه یابند تا بتوانند نر های بارور را در مزرعه بعد از رها سازی از رقابت خارج کنند.

در سال 1946 Knipling مسئول بخش تحقیقات اثر حشرات روی محیط زیست و انسان در وزارت کشاورزی ایالات متحده(USDA) شد.همزمان با او دانشمند دیگری به نام Bushland در تگزاس مشغول مطالعاتی بر روی مگس دام و مشکلات ناشی ازآن بود . این دو، ارتباطات خود را به شکل متوالی برای تغییراتی در ایده اولیه و راه حل هایی برای برطرف سازی مشکلات این روش ادامه دادند .