گزش‌ و نیش‌ حشرات‌
ساعت ٩:٢٥ ‎ب.ظ روز جمعه ۱٩ تیر ۱۳۸۳  کلمات کلیدی: آفات بهداشتی

گزش‌ و نیش‌ حشرات‌ منجر به‌ بروز بثورات‌ پوستی‌ و سایر علایم‌ ناشی‌ از گزش‌ یا نیش‌ حشرات‌ می‌شود. فرد اغلب‌ گزش‌ یا نیش‌ را بیاد نمی‌آورد.
علایم‌ شایع‌
واکنش‌های‌ پوستی‌:
برجستگی‌ قرمز در پوست‌. این‌ برجستگی‌ها معمولاً در عرض‌ چند دقیقه‌ پس‌ از گزش‌ یا نیش‌ ظاهر می‌شود، اما بعضی‌ هم‌ 12-6 ساعت‌ طول‌ می‌کشد تا ظاهر شوند.
بروز یک‌ واکنش‌ سمی‌ همراه‌ با درد، مثلاً در اثر نیش‌ زنبور
بروز یک‌ واکنش‌ سمی‌ همراه‌ با خارش‌ به‌ علت‌ رها شدن‌ هیستامین‌ در محل‌ گزش‌، مثلاً در اثر گزش‌ پشه‌ها واکنش‌های‌ عمومی‌:
تهوع‌ یا استفراغ‌ - سردرد - تب‌ - سرگیجه - احساس‌ سبکی‌ در سر - تورم‌
تشنج‌ واکنش‌های‌ آلرژیک‌:
خارش‌ چشم‌ها
برافروخته‌ شدن‌ صورت‌
سرفه‌ خشک‌؛ خس‌خس‌ سینه‌
احساس‌ خفگی‌ در سینه‌ یا گلو
علل‌
گزش‌ یا نیش‌ ناشی‌ از پشه‌ها، شپش‌ها، مایت‌های‌ رختخواب‌، مورچه‌ها، عنکبوت‌ها، زنبورها، عقرب‌ها و سایر حشرات‌ و بندپایان‌.
عوامل تشدید کننده بیماری
نواحی‌ پر از حشرات‌
آب‌ و هوای‌ گرم‌ در بهار و تابستان‌
عدم‌ رعایت‌ نکات‌ حفاظتی‌
استفاده‌ از عطر و ادکلن‌
حساسیت‌ به‌ گزش‌ یا نیش‌ در اثر مواجهه‌ قبلی‌
پیشگیری‌
پس‌ از شناسایی‌ علت‌، در صورت‌ امکان‌ آن‌ را حذف‌ کنید. حیوانات‌ را از نظر کک‌ درمان‌ کنید و منزل‌ را کاملاً ضدعفونی‌ کنید.
اگر نمی‌توانید جلوی‌ مواجهه‌ با حشرات‌ را بگیرید، روی‌ بدن‌ خود مواد دورکننده‌ حشرات‌ مثل‌ دی‌اتیل‌تولوآمید بمالید.
لباس‌ مناسب‌ برای‌ محافظت‌ از گزش‌ یا نیش‌ بپوشید.
عواقب‌ مورد انتظار
اکثر علایم‌ دردسرآفرین‌ در عرض‌ 3-2 روز ناپدید می‌شوند، اما خاراندن‌ ضایعات‌ ممکن‌ است‌ بهبود علایم‌ را تا چند هفته‌ به‌ تأخیر اندازد. درمان‌ کمک‌کننده‌ است‌، اما ضایعات‌ را سریعاً خوب‌ نمی‌کند.
عوارض‌ احتمالی‌
عفونت‌ باکتریایی‌ ثانویه‌ در محل‌ گزیدگی‌ یا نیش‌. این‌ عفونت‌ ممکن‌ است‌ باعث‌ تورم‌ گره‌های‌ لنفاوی‌ در گردن‌، زیر بغل‌، کشاله‌ران‌، یا آرنج‌ شود.
شوک‌ آلرژیک‌ (آنافیلاکسی‌) که‌ ممکن‌ است‌ جان‌ بیمار را به‌ خطر اندازد. این‌ حالت‌ در افرادی‌ که‌ بسیار حساس‌ هستند رخ‌ می‌دهد.
بر جای‌ ماندن‌ جای‌ ضایعات‌ پوستی‌

درمان‌

اصول‌ کلی‌
کمک‌های‌ اولیه‌ و خدمات‌ اورژانس‌ در مورد واکنش‌های‌ شدید
نیش‌ زنبور را خارج‌ کنید. به‌ هیچ‌ عنوانی‌ از گیره‌ استفاده‌ نکنید. راه‌ درآوردن‌ نیش‌ تراشیدن‌ مرحله‌ به‌ مرحله‌ بافت‌های‌ مربوطه‌ است‌.
در مورد نیش‌ زنبور یا مشابه‌ آن‌، مقداری‌ گوشت‌ چرخ‌ کرده‌ و آب‌ روی‌ محل‌ بمالید.
در مورد گزش‌ مورچه‌، روی‌ محل‌ آمونیاک‌ بمالید؛ هرچند بار که‌ لازم‌ است‌ این‌ کار را تکرار کنید.
برای‌ گزش‌ عنکبوت‌ یا عقرب‌، در صورت‌ امکان‌ حشره‌ را بگیرید و به‌ پزشک‌ مراجعه‌ کنید.
برای‌ کنه‌ها و مایت‌ها، مقداری‌ وازلین‌ بمالید تا از پوست‌ جدا شود و بیافتد.
زخم‌ ناشی‌ از گزیدگی‌ را پاک‌ کنید و روی‌ آن‌ کیسه‌ یخ‌ بگذارید.
ناحیه‌ گزیده‌ شده‌ را بلند کنید و به‌ آن‌ استراحت‌ بدهید.
برای‌ تخفیف‌ خارش‌ و تسریع‌ بهبودی‌، روی‌ ناحیه‌ کمپرس‌ خیس‌ بگذارید. کمپرس‌ آب‌ گرم‌ معمولاً برای‌ درد یا التهاب‌ بهتر است‌. اما کمپرس‌ آب‌ سرد در مورد خارش‌ اثر بهتری‌ دارد.
اگر قبلاً دچار شوک‌ آلرژیک‌ به‌ دنبال‌ گزش‌ یا نیش‌ حشره‌ شده‌اید، همیشه‌ یک‌ کیست‌ مخصوص‌ درمان‌ شوک‌ آلرژیک‌ به‌ همراه‌ داشته‌ باشید.
داروها
برای‌ موارد خفیف‌ می‌توان‌ از داروهای‌ زیر استفاده‌ کرد: ـ آنتی‌هیستامین‌های‌ خوراکی‌ برای‌ کاهش‌ خارش‌ ـ ترکیبات‌ موضعی‌ استرویید (کورتیزونی‌) برای‌ کم‌ کردن‌ خارش‌ و التهاب‌ این‌ ترکیبات‌ را طبق‌ دستور مصرف‌ کنید. برای‌ صورت‌ و کشاله‌ ران‌ تنها از استروییدهای‌ ضعیف‌ بدون‌ فلوئور استفاده‌ کنید.
برای‌ علایم‌ شدید و جدی‌ ممکن‌ است‌ استروییدهای‌ موضعی‌ قوی‌تر یا استروییدهای‌ خوراکی‌ تجویز شوند. ضمناً برای‌ پیشگیری‌ یا کاهش‌ علایم‌ شوک‌ آلرژیک‌، تزریق‌ اپی‌نفرین‌ (آدرنالین‌) یا کورتیزون‌ صورت‌ خواهد گرفت‌.
واکسن‌ و یا سرم‌ کزاز در صورت‌ لزوم‌
فعالیت در زمان ابتلا به این بیماری
محدودیتی‌ برای‌ آن‌ وجود ندارد.
رژیم‌ غذایی‌
رژیم‌ خاصی‌ توصیه‌ نمی‌شود.
درچه شرایطی باید به پزشک مراجعه نمود؟

اگر شما یا یکی‌ از اعضای‌ خانواده‌تان‌ علایم‌ شوک‌ آلرژیک‌ را دارید. این‌ یک‌ اورژانس‌ است‌!
اگر خوددرمانی‌ علایم‌ را تخفیف‌ نداده‌ باشد، یا علایم‌ در عرض‌ 3-2 روز از شروع‌ درمان‌ طبی‌ رو به‌ بهبود نگذارند.
اگر ناحیه‌ گزیده‌ شده‌ قرمز، متورم‌، گرم‌ و به‌ لمس‌ حساس‌ شود، که‌ نشاندهنده‌ عفونت‌ است‌.
اگر درجه‌ حرارت‌ بدن‌ به‌ 3/38 درجه‌ سانتیگراد یا بالاتر برسد.

به نقل از پایگاه جامع اطلاع رسانی پزشکان ایران