حشره شناسان امریکایی در پژوهشی جدید دریافته اند که با روش خاموش سازی ژنی میتوان طول عمر حشرات را کاهش داد. این پژوهشگران کشف کرده اند که دستکاری ژنتیک غدد بزاقی در حشرات می تواند منجر به کاهش طول عمر آنها شود. دانشمندان دانشگاه ایالتی کانزاس خاطرنشان کردند یافته های آنها می تواند به درک چگونگی پرورش آفت های مقاوم به محصولات غذایی خاص منتهی شود.

این پژوهشگران دریافتند که با استفاده از فناوری برای خاموش کردن ژنی در غدد بزاقی شته نخود می توان طول عمر این حشره را بیش از 50 درصد کاهش داد. پروفسور «جان ریس» در این باره گفت: «آنچه ما در این تحقیق دریافتیم این است که وقتی فراوان ترین نسخه این ژن را خاموش می کنیم شته ها ظرف چند روز می میرند.» وی افزود: «این یافته ها می تواند به کشف روش های نوینی برای کنترل حشرات در زمین های زراعی محصولاتی چون گندم، یونجه، دانه های سویا، ذرت و ذرت خوشه یی منجر شود.»

ساقه خوار ایرانی ذرت Iranian stem corn borer

Ostrinia nubilalis persica  (Lep: Pyraustidae)

در بیشتر کتابهای قدیی فارسی زیر گونة Ostrinia nubilalis nubilalis که موسوم به ساقه خوار اروپایی (European corn borer) می باشد به عنوان ساقه خوار ذرت معرفی شده است. اما تحقیقات انجام شده نشان می دهد که زیر گونة  Ostrinia nubilalis sub sp. Persicae که آن را می توان تحت عنوان ساقه خوار ایرانی ذرت معرفی نمود. در کشور ما فعالیت دارد و تاکنون از مناطق شمالی کشور در استانهای گیلان، مازندران و گلستان گزارش شده است.

محققان مدرسه پلی تکنیک فدرال لوزان سوییس برای ساخت روبات پرنده در حال بررسی حرکات مگس در حال پرواز هستند. به گزارش شبکه تلویزیونی یورونیوز، این محققان با توجه به حرکات مگس در حال پرواز موفق به ساخت یک میکرو هواپیمای هوشمند شده اند. این هواپیما هوشمند است و بدون کنترل پرواز می کند.
در ساخت این هواپیمای کوچک سه دوربین و یک بادسنج برای اندازه گیری سرعت باد به کار رفته است. هم اکنون این هواپیما تنها توانایی پرواز در محیطی ویژه را دارد. دوربین های به کار رفته در این هواپیما با ضبط و تحلیل محیط پرواز، مسیر حرکت هواپیما را مشخص می کنند. محققان مدرسه پلی تکنیک لوزان به همراه محققانی از دانشگاه زوریخ همچنان به تحقیقات خود برای ساخت روبات هوشمند پرنده ادامه می دهند.
این تحقیقات توجه ناسا را نیز به خود جلب کرده است. ناسا امیدوار است بتواند برای اجرای ماموریت های حفاظتی از روبات های پرنده هوشمند استفاده کند.

با تشکر از فاطیما

Ten Hagen, W., 2008. Taxonomie von Cupido staudingeri (Christoph, 1873) in Iran (Lepidoptera: Lycaenidae). Nachr. entomol. Ver. Apollo, N. F. 28(3/4): 165-171.

Abstract: Two new subspecies of Cupido staudingeri (Christoph, 1873) are described from Iran (both male holotypes in coll. Senckenberg-Museum Frankfurt am main [SMFL]). Cupido staudingeri ardakanus ssp. n. from southern Zagros mountains differs from nominate form by reduced ocelli and darker brownish beige ground colour of the underside of all wings. the other new ssp., Cupido staudingeri osirisimile ssp. n. from northwestern Iran, is characterized by lighter grey-beige groundcolour on the underside with blue-dusted basal area and reduced ocelli and markings. Ecology and distribution are discussed. C. staudingeri is essentially associated with Onobrychis cornuta (Fabaceae) as larval hostplant and nectar source. Occurrence of staudingeri in SE of Turkey is mentioned for the first time.

File uploaded to the FILES section of the group (File name: Ten Hagen 2008 Cupido staudingeri.pdf)

Thanks to Dr Ten Hagen for making the pdf available.

ماهنامه اقتصادی، علمی وانتقادی
سال بیست و هشتم، شماره 332، مرداد 1386
72 صفحه

مقالات مربوط به حشرات:

شته ها ، آفت پر خسارت محصولات کشاورزی ص 38

آثار باقیمانده سموم در محصولات کشاورزی ص 53

چه ارتباطی بین سموم و مقاومت حشرات وجود دارد ص 54

حشره‌شناس عضو هیات علمی گروه اکولوژی مرکز بین المللی علوم، تکنولوژی پیشرفته و علوم محیطی طی بررسی تنوع گونه‌یی وپراکنش جغرافیایی شته های گیاهان مرتعی و بیابانی در استان کرمان موفق شد به شناسایی یک گونه جدید از شته‌ها برای نخستین بار در دنیا و نامگذاری آن به نام کرمان شد. به گزارش سرویس پژوهشی خبرگزاری دانشجویان ایران(ایسنا) منطقه کویر، این گونه جدید شته که توسط مهندس محسن مهرپرور شناسایی شده، Macrosiphoniella kermanensis نام‌گذاری شده و بررسی بیولوژی و پراکنش این گونه در ایران در حال پیگیری است. گفتنی است، این پژوهشگر حشره شناس علاوه بر این توانسته چندین گونه شته جدید را برای اولین بار در ایران جمع آوری و گزارش کند که به عنوان مثال از روی گیاهان پونه، فرفیون و درمنه جمع آوری شده اند. نتایج این تحقیقات در مجلات معتبر بین المللی از قبیل ZOOtaxa به چاپ رسیده است. شته ها به عنوان گروه مهمی از حشرات که متعلق به راسته جوربالان می باشند موجودات بسیار موفقی با پراکنش جهانی هستند که بیشترین تنوع گونه‌یی را در مناطق معتدله دارند. دراین مناطق کمتر گونه گیاهی وجود دارد که شته های اختصاصی خود را نداشته باشد.

معمولاً دراین مناطق از هر چهار گونه گیاهی یک گونه مورد حمله شته ها قرار میگیرد. تمامی شته ها دارای رژیم گیاه خواری بوده و از شیره گیاهان تغذیه می کنند. تاکنون بیش از 4400 گونه از شته ها شناسایی شده‌اند ولی با این وجود هر روز بر تعداد آنها افزوده می شود. گفتنی است که این طرح تحقیقاتی از اسفندماه سال 1384 آغاز و تاکنون ادامه دارد.

دانشمندان دریافته‌اند مگس سرکه با یافتن یک لکه کوچک پوسیده روی میوه یا مواد زائد ریخته شده پس از پیک نیک مردم در تفرج‌گاهها و غیره میتواند دو چیز مورد علاقه خود در طول عمر دو ماهه یعنی غذا و جفت خود را پیدا کند.

یافتن محل این غذاها برای این موجود کوچک فوق‌العاده حائز اهمیت است و باد و اعضای حسی حساسش در یافتن آنها نقش بزرگی را ایفا میکنند.

ScienceDaily (Feb. 14, 2008)

پژوهشگران اندونزیایی دریافته‌اند بیماری تب دانگی از طریق تخم پشه‌ها به انسانها انتقال می‌یابد. این یافته‌ها اهمیت از بین بردن تخم پشه‌ها را به هنگام مبارزه با ویروس این بیماری نشان می‌دهد. به گزارش خبرگزاری فرانسه از جاکارتا، این یافته‌های مقدماتی حاصل شش ماه تحقیق در پنج شهر در جاوه اندونزی است. بودیهاردجا رییس اداره سلامت جاوه می‌گوید پشه‌های Aedes aegypti که با ویروس متولد می‌شوند، قادر به آلوده کردن انسانها هستند و باید حشره‌کش هایی برای کشتن پشه عامل بیماری و همچنین تخم و لارو آنها تهیه شود. دکتر ریتا کاسریاستوتی یک مقام وزارت بهداشت اندونزی بر لزوم انجام تحقیقات و مطالعات بیشتر در این زمینه تاکید کرد. امسال دست کم ‪۷۰۰ اندونزیایی در اثر تب دانگی جان سپردند. علت مرگ بیشتر این افراد مراجعه دیرهنگام به بیمارستان بوده است. تب دانگی که بیماری بومی جنوب شرق آسیا است باعث درد مفاصل، تب بالا، حالت تهوع و ظهور دانه‌های پوستی می‌شود و در موارد شدید خونریزی داخلی بروز می‌کند که به مرگ می‌انجامد.

پشه‌ها بیشترین نقش را در شیوع ویروس این بیماری دارند و از طریق نیش زدن به انسانهای آلوده این ویروس را وارد بدن خود می‌کنند. (منبع: وبلاگ تخصصی آفات)

تولید داروی تب دانگی (دنگی) توسط محققان ایرانی

موریانه در قرآن

«دابه الارض» به معنای موریانه در قرآن خداوند در آیه 14 سوره سبا ، از مرگ عجیب و عبرت انگیز حضرت سلیمان پیامبر بزرگ سخن می‌گوید و این واقعیت را روشن می‌سازد که پیامبر با آن عظمت و حکمرانی با آن قدرت و ابهت چگونه به آسانی جان به جان آفرین سپرد. می‌فرماید: هنگامی که مرگ را برای سلیمان مقرر کردیم، کسی مردم را از مرگ او آگاه نساخت. مگر جنبنده‌ای از زمین (موریانه) که عصای او را خورد، تا عصا شکست و پیکر سلیمان فرو افتاد. (لازم به ذکر است که سلیمان در موقع مرگ به عصای خود تکیه داده بود و کسی از مرگ او آگاه نبود).

نگاه اجمالی

موریانه (Termit) حشره‌ای است از راسته آرکیپترها (Archipteres) [Isoptera] که نزدیک به راسته رگ بالان  [بالتوریها] است. موریانه‌ها حشراتی هستند اجتماعی که دو نوع از آنها دیده می‌شود: یک نوع در داخل چوبهای منازل زندگی می‌کنند و نوع دیگر مخصوص نواحی استوایی بوده و در بیابانها برای خود مسکن می‌سازند و طول خانه‌هایشان گاهی به 5 متر و قطرش به 8 متر می‌رسد و بسیار هم سخت است، بطوری که با کلنگ هم شکسته نمی‌شود.در حالت کلی موریانه‌ها ، شاه ، ملکه ، شاهزاده ، کارگر و سرباز دارند و اگر تپه آنها را بشکافید همه اینها را از هم تشخیص خواهید داد. تعداد زیادی از موریانه‌ها با استفاده از چوبهای جویده شده و یا گل لانه‌های بزرگی درست می‌کنند. این لانه‌ها بسیار اصولی ساخته شده و برای ساخت آن هر موریانه وظیفه مشخصی دارد. معمولا موریانه‌ها در درون لانه‌هایشان پنهان می‌شوند، ولی در صورتی که کسی مزاحم آنها شود یا برای تشکیل اجتماع جدید قصد پرواز داشته باشند، از لانه‌هایشان بیرون می‌آیند.  

تنوع موریانه‌ها

 امروزه در حدود دو هزار گونه موریانه در دنیا می‌شناسیم که در مناطق گرمسیر و نیمه گرمسیر فراوانند یکی از نمونه‌‌های بزرگ و معروف آن موریانه تپه سیاه است که در دماغه امید (جنوب آفریقا) به سر می‌برند و نام علمی آن آمی ترمز آتلانتیکوس است. گونه دیگری که خیلی نزدیک به این نوع و دارای عادات مشابه است در آفریقا و همچنین در استرالیا و بعضی نواحی آمریکا و هندوستان و مالایا و سواحل مدیترانه یافت می‌شود. البته بطور عمده در سراسر ایالات متحده آمریکا و نیز در قسمت جنوبی کانادا یافت می‌شود. در اروپا تا مناطق شمالی این قاره مثلا تا پاریس و وین جای زیست موریانه است، اما پرشمارترین موریانه‌ها در مناطق باران خیز مدارگانی یافت می‌شوند.در موریانه‌ها نیز مانند مورچه‌ها چند شکلی در هر دسته دیده می‌شود. یعنی در هر اجتماع موریانه تعداد زیادی موریانه‌های کارگر و و موریانه‌های مدافع یا سرباز موجود هستند. وظیفه کارگران تهیه غذا برای مجتمع است، یعنی چوب را می‌خورند و سپس هضم شده آن را در اخیتار دیگر موریانه‌ها قرار می‌دهند. سربازان بال ندارند، کور هم هستند، ولی با این وصف جنگجویان دلیری به شمار می‌روند. موریانه ملکه می‌تواند تا سی هزار تخم در یک روز بگذارد. او قادر به حرکت نیست و برای زنده ماندن کاملا به موریانه‌های کارگر متکی است. بعضی از موریانه‌های ملکه می‌توانند تا 50 سال زندگی کنند.  

ساختمان مورفولوژیکی موریانه‌ها

 بسیاری از مردم موریانه را با مورچه سفید اشتباه می‌گیرند. اگر چه موریانه‌ها نیز مانند مورچه‌ها جانورانی اجتماعی هستند، ولی به کلی با آنها تفاوت دارند. موریانه کمدی کلفت ، رنگی روشن و شاخکهای یکنواخت و خمیده دارد. شکل هر موریانه به نوع وظیفه‌اش در اجتماع موریانه‌ها ، بستگی دارد. برای مثال کارگرانی که وظیفه غذا دادن و تمیز کردن ملکه را به عهده دارند، معمولا کور بوده و بدون بال هستند و دستگاه تناسلی هم ندارند. فقط موریانه نر دارای 4 بال است و بیش از چند روزی زندگی نمی‌کند، یعنی پس از جفت گیری با نر تنها فرد ماده (ملکه) است که در اجتماع موریانه‌ها زندگی می‌کند و دارای شکمی بزرگ است و کارش فقط تخم‌گذاری است.در دستگاه گوارش موریانه‌ها که از چوب استفاده می‌کنند، عده‌ای از تک یاختگان از دسته فلاژله‌ها به نام «پلی ماستیژین» زندگی می‌کنند که با موریانه‌ها زندگی اشتراکی دارند، بدین نحو که این تک سلولی‌ها دیاستازی به نام سلولاز ترشح می‌کنند که موجب هضم و نرم شدن چوبها می‌شود و در این حالت موریانه‌ها چوبهای نرم شده را می‌خورند.

ماهنامه سنبله

ماهنامه علمی، فنی، کشاورزی و زیست محیطی

سال بیستم، شماره 172، بهمن 1386
82 صفحه

نقش زنبور عسل در گرده افشانی گیاهان
ماشاا... جمشیدی   ص 42

دولت برای کاهش مصرف بی رویه سموم دفع آفات کشاورزی یارانه آن را حذف کرد. مهندس «عنایت تورنگ» رئیس سازمان جهاد کشاورزی مازندران با اعلام این خبر افزود: میزان مصرف سموم در فعالیت های کشاورزی کشور از 35 هزار تن در دهه 60 به 25 هزار تن در سال جاری رسید. وی با اشاره به مصرف بی رویه سموم کشاورزی در مازندران گفت: یک پنجم سموم کشاورزی کشور در مازندران مصرف می شود.
    تورنگ با اشاره به تهدیدات ناشی از مصرف بی رویه سموم گفت: عاری بودن محصولات کشاورزی از سموم به عنوان شاخص مهم سلامت تولیدات موادغذایی محسوب می شود که باید مورد توجه قرار گیرد. لذا با به کارگیری فارغ التحصیلان رشته کشاورزی و بالابردن آگاهی علمی کشاورزان به کاهش مصرف سموم دفع آفات کمک خواهد شد.

گروهی از دانشمندان آمریکایی کشف کردند که نوعی حشره انگلی ساکن مزارع پنبه در مقابل سم "بوتولیوم" مقاوم شده است. به گزارش خبرگزاری مهر، از سالها قبل در تمام دنیا گیاهان اصلاح ژنتیکی شده ای به زیر کشت رفته اند که توانایی تولید "سم بوتولیوم" (Bt) را داشته باشند. سم بوتولیوم نوعی پروتئین است که از قدرت بالایی برای نابودی بعضی از گونه های حشرات آفت مزارع برخوردار است. اکنون جمعی از محققان دانشگاه آریزونا که نتایج تحقیقات خود را در مجله "نیجر بیوتکنولوژی" منتشر کرده اند در بررسیهای خود برای اولین بار موفق شدند کلونیهای حشره ای را که در مقابل این سم مقاوم شده است کشف کنند."کرم قوزه پنبه" که شکلی از حشره گونه Helicoverpa zea موفق شده است مقاومت در مقابل این سم را توسعه دهد و به مزارع پنبه های اصلاح ژنتیکی شده ای که توانایی تولید Bt را دارند، حمله کند. این دانشمندان که به تازگی نتایج بررسیهای خود را منتشر کرده اند، اعلام کردند که این جمعیتهای مقاوم بین سالهای 2003 تا 2006 در مزارع پنبه در "می سی سی پی" و "آرکانزاس" کشف شده اند. مزارع پنبه و ذرت اصلاح ژنتیکی شده در دنیا از سال 1996 گسترده شده اند و در مجموع 162 میلیون هکتار، برابر با 32 درصد از تمام کاشت این محصولات در دنیا از چین تا آمریکا و از اسپانایا تا استرالیا را پوشش می دهند.در این خصوص این دانشمندان اظهار داشتند: "زمانی که از یک سم آفت کش استفاده می شود، بعضی از حشرات می توانند در مقابل این سموم مقاوم شوند، اما تاکنون هیچ موردی برای مقاومت حشرات در مقابل سم بوتولیوم گزارش نشده بود."

به گفته این محققان، هرچند هنوز کلونیهای این حشرات مقاوم تنها در آمریکا مشاهده شده است، اما این مسئله می تواند به منزله تهدیدی برای گسترش جهانی این انگل مقاوم باشد.

فصلنامه علوم کشاورزی و منابع طبیعی

فصلنامه علوم کشاورزی و منابع طبیعی دارای رتبه علمی - پژوهشی

سال چهاردهم، شماره 4 (پیاپی 60)، مهر - آبان 1386 246 صفحه

گیاهپزشکی:

پراکنش جغرافیایی و دامنه میزبانی کفشدوزک در استان خوزستان و مطالعه زیست شناسی آن در شرایط آزمایشگاهی

طی سال های 78-1377 پراکنش جغرافیایی، گیاهان میزبان و کنه های طعمه کفشدوزک Stethorus gilvifrons Mulsant  در استان خوزستان مطالعه گردید. همچنین زیست شناسی این گونه در شرایط آزمایشگاهی ودر دو دمای 1±26 و 1±35 درجه سانتی گراد، رطوبت نسبی 5±60 درصد و طول مدت روشنایی به تاریکی 8: 16 ساعت با تغذیه از کنه نیشکر (Oligonychus sacchari) بررسی شد. کفشدوزک Stethorus gilvifrons به عنوان تنها گونه موجود در منطقه از روی محصولات مختلف زراعی، باغی، زینتی و علف های هرز آلوده به گونه های مختلف کنه های تارتن جمع آوری و شناسایی گردید. شش گونه کنه تارتن، Tetranychus turkestani، Oligonychus sacchari ، Oligonychus afrasiaticus،Eutetranychus orientalis ، Eotetranychus hirsti، Eotetranychus pomi، به عنوان طعمه این کفشدوزک از روی میزبان های مختلف گیاهی جمع آوری و شناسایی شد. در دو دمای 1±26 و 1±35 درجه سانتی گراد میانگین طول دوره رشد و نمو کفشدوزک (تخم تا حشره بالغ) به ترتیب 48/0±6/14 و 19/0±57/10 روز برآورد گردید. در دمای 26 درجه سانتی گراد میانگین طول عمر و تغذیه روزانه کفشدوزک های بالغ ماده از کنه نیشکر به ترتیب 9/5± 8/59 روز و 55/7±5/71 کنه بالغ در روز تعیین گردید که به صورت معنی داری بزرگ تر از طول عمر کفشدوزک های نر (7/6±2/51 روز) و تغذیه روزانه آنها (53/5±2/52 کنه بالغ در روز) بود.

کلیدواژگان: کفشدوزک Stethorus gilvifrons، کنه های تارتن، گیاه میزبان، زیست شناسی و خوزستان  

مشاهده متن   [PDF 205KB]   

گرده‌افشاني شدن اركيده‌ها توسط زنبوران عسل انفرادي

تيره‌ي Orchidaceae بزرگترين تيره‌ي گياهان گلدار است و برحسب تخمين، داراي 15000 گونه‌ي متعلق به 450 جنس مي‌باشد. اركيده‌‌ها به دليل مرفولوژي عجيب و غريب گلهايشان نزد زيست‌شناسان شهرت خاصي دارند. اين گياهان به مدت 200 ميليون سال در تكامل متقابل با حشرات گرده افشان رشدونمو كرده‌اند. به اين خاطر، بسياري از فرايندهاي گرده‌افشاني در تيره‌ي Orchidaceae پيچيده‌ترين حالت در ميان نهاندانگان مي‌باشند. پيچيدگيهاي گرده‌افشاني شدن اركيده‌‌ها توسط زنبوران عسل انفرادي (Solitary bees) و زنبوران وحشي (Wasps) از هنگام مشاهدات Cruger در سال 1865 ميلادي, كه بعدها توسط چارلز داروين (1884) در كتاب كلاسيك وي در مورد گرده‌افشاني اركيده‌‌ها به چاپ رسيد, زيست‌شناسان را مجذوب خود كرده است. با اين حال, با وجود بيش از يك قرن مطالعه‌ي گسترده، هنوز سوالات زيادي درباره‌ي اكولوژي شيميايي و رفتاري و تعاملهاي بين اركيده‌‌ها و زنبوران عسل بدون پاسخ مانده‌اند. زنبوران عسل انفرادي كه اكثر گونه‌هاي اركيده‌ها را گرده‌افشاني مي‌كنند, توسط رايحه‌هاي سميوكميكال فرار به سمت گلها جلب مي‌گردند و در تلاش براي نوشيدن اين مواد، با مرفولوژي پيچيده‌ي گلها درگير مي‌شوند به طوري كه توده‌هاي گرده (Pollinaria) به بدن زنبورها مي‌چسبند و بعداً به يك گل ماده‌ي ديگر منتقل مي‌شوند. با اين كه بسياري از گونه‌هاي اركيده‌ها هم شهد و هم گرده توليد مي‌كنند, تعدادي از جالبترين و غير‌قابل توضيح‌ترين ارتباطات تكاملي در گونه‌هايي ديده مي‌شود كه گلهاي نر آنها شهد توليد نمي‌كنند. اين گلها فقط توسط افراد نر زنبوران عسل انفرادي بازديد مي‌شوند و به نظر مي‌رسد كه تنها فايده‌ي اين كار براي آنها، جمع‌آوري مواد معطر موجود مي‌باشد.

نقش سينومونهاي فرار در گرده‌افشاني شدن اركيده‌‌هاي جنس Ophrys

اركيده‌‌هاي Ophrys spp. توسط زنبورهاي Gorytes spp. (از خانواده‌ي Sphecidae), Campsocolia spp.  (از خانواده‌ي Scoliidae) و زنبوران عسل انفرادي از جنسهاي Andrena, Anthophora, Chacidoma, Chlorandrena, Colletes, Eucera, Melecta, Osmia و Xylocopa گرده‌افشاني مي‌شوند. بسياري از گونه‌هاي Ophrys درجه‌ي بسيار بالايي از تكامل متقابل گياه- حشره را نشان مي‌دهند كه به نام "گرده‌افشاني فريب‌كارانه" (Deceitful pollination) خوانده شده و به اين صورت است كه حشره‌ي نر توسط مواد سميوكميكال فرار و هدايت‌كننده‌هاي بصري, فريب‌خورده و به سمت گياه جلب مي‌شود, اما هيچ فايده‌اي نمي‌برد چرا كه گلها داراي شهد و گرده نيستند. كولنبرگ (1956) گرده‌افشاني شدن گونه‌هاي Ophrys را تحت عنوان جفتگيري كاذب (Pseudocopulation), بدين صورت توصيف كرده كه حشره‌ي نر توسط مواد فرار گل جلب شده, بر روي Labellum گل (لب پاييني جام گلهاي اركيده) نشسته و توسط ترپنوئيدهاي خاصي، از نظر جنسي تحريك مي‌شود. اين كار باعث بروز حركات جفتگيري بر روي سطح مو‌دار لابلوم, كه شباهت آشكاري به حشره‌ي ماده دارد, مي‌شود. موهاي سطح لابلوم, حشره‌ي نر را تحريك مي‌كنند تا حركات جفتگيري كاذب را انجام دهد كه اين كار منجر به افزايش توده‌هاي گرده بر روي بدن آن شده و گرده‌ها‌ي حمل شده از گلهاي نر بر روي كلاله‌ي گلهاي ماده قرار داده مي‌شوند.

تركيبي به نام δ-cadinene، ترپنوئيد سينوموني اصلي جداسازي شده از لابلوم چندين گونه Ophrys مي‌باشد. اين ترپنوئيد در بروز پاسخهاي الكتروآنتنوگرافيك (EAG) در زنبورهاي نر Eucera tuberculata و E. longicornis, نسبت به ديگر ايزومرهاي كادينن و نيز تركيباتي با ساختمان مشابه مانند Amorpheneها, Muurolineها, Bulgareneها, كوپائن‌ها و ييلانژن‌ها, 1000 برابر فعالتر است. واكنش الكتروآنتنوگرافيك به دلتا- كادنين مشابه الگوي الكتروآنتنوگرافيكي حاصل از عصاره‌هاي لابلومي گونه‌هاي Ophrys بود كه براي افراد نر Eucera بسيار جلب‌كننده هستند.

برگستروم (1978) نقش زير را براي تركيبات فرار دخيل در برقراري ارتباط بين Ophrys با گرده افشانها پيشنهاد كرده است: تركيبات فرار ناشي از گلهاي اركيده‌ داراي سه ناحيه‌ي پراكندگي (Regions of dispersal) هستند: (1) فاصله‌هاي طولاني تا 500 متر, كه در اين حالت، هدايت‌كننده‌هاي ديداري موثر نبوده و تركيبات فرار در مسير باد منتشر مي‌شوند, (2) ناحيه‌ي مجاور گلها از يك تا 100 سانتيمتر كه در اين ناحيه، مواد معطر فرار توسط جريانهاي همرفت (Convection currents) و باد منتقل شده و محركهاي ديداري موثر مي‌باشند، و (3) نزديك بودن و تماس ديداري (Visual contact) با گلها كه در اين حالت، انتشار بوها, آشفتگيهاي كوچك (Microturbulence) و تماسهاي شيميايي و ديداري هر دو موثر مي‌باشند. تصور مي‌شود كه مواد سميوكميكال بسيار فرار و داراي وزن ملكولي پايين دليل جلب شدن گسترده‌ي گرده‌افشانها بوده و سزكوئي‌ترپنها احتمالاً باعث بروز رفتار جفتگيري كاذب مي‌شوند. الگوي وابستگي گرده‌افشاني (Association pattern of pollination), كه در آن گونه‌هاي مشخصي از زنبورهاي عسل، گونه‌هاي مشخصي از اركيده‌‌ها را گرده‌افشاني مي‌كنند, با تحريك شدن زنبورها توسط برخي از سميوكميكالها مانند دلتا-كادينن قابل توضيح است. تركيبات فرار استخراج شده از گلهاي Ophrys عبارتند از:Limonene Octanolα-pinene Dodecanol Linalool Tetradecanol Citronellol Hexadecanol Neral Heptanal Geraniol Dodecyl acetate β-cadinene Methyl oleate α-copaene Ethyl oleate ايزومرهاي terpinene Geranyl butyrate  هيدروكربنهاي 12 تا 19 كربنه

نقش سينومونهاي فرار در گرده‌افشاني شدن اركيده‌‌ها توسط زنبورهاي Euglossini

بيش از 650 گونه از اركيده‌‌هاي نئوتروپيك منحصراً توسط افراد نر زنبورهاي قبيله‌ي Euglossini گرده‌افشاني مي‌شوند.  حداقل 100 گونه Euglossa, 13 گونه Eulaema و 52 گونه Eufriesia, گونه‌هايي انفرادي بوده و گلها را براي به دست آوردن شهد و گرده به شدت مورد بررسي قرار مي‌دهند. اين زنبورها وابستگي ويژه‌اي به تيره‌ي Orchidaceae دارند به طوري كه اين وابستگي به نام "نشانگان Euglossini" (Euglossini syndrome) شناخته شده است. اركيده‌‌هايي كه توسط زنبورهاي Euglossini گرده‌افشاني مي‌شوند، بسيار خوشبو هستند اما فاقد شهد بوده و گرده‌ي قابل استفاده‌اي در آنها وجود ندارد. زنبوران نري كه از گلها بازديد مي‌كنند, منحصراً توسط مواد سميوكميكال فرار  جلب مي‌شوند. گرده‌افشاني شدن اركيده‌‌ها توسط زنبورهاي نر از طريق يك سري تواليهاي رفتاري دقيق انجام مي‌شود: (1) جلب شدن به رايحه‌ي گلها, (2) فرود آمدن بر روي گلها, (3) حركت به سمت قاعده‌ي لابلوم به منظور برقراري بيشترين تماس با بو, (4) برس زدن سطح لابلوم با برسهاي پنجه‌اي (Tarsal brushes) پاهاي جلويي, (5) به هوا برخاستن, (6) انتقال رايحه‌هاي جمع‌آوري شده به ساق پاي عقبي و (7) بازگشتن به سوي گل. در گونه‌ي Eulaema cingulata, پنجه‌ها‌ي پاهاي جلويي براي جمع‌آوري رايحه‌هاي اركيده‌‌ها داراي برسهاي جمع‌آوري‌كننده‌ي جارويي شكل (Mop-like) مي‌باشند. اين تركيبات منوترپني و آروماتيكي به اندامهاي خاصي بر روي ساق پاهاي عقبي كه داراي حفره‌هاي عميقاً تو رفته و پوشيده از مو است, منتقل مي‌شوند. اين زنبور، غده‌هاي سري (Cephalic glands) بزرگي دارد كه تركيبات آليفاتيكي زنجير بلند, مانند دودسيل, تترادسيل و هگزادسيل استاتها و n-آلكان‌هاي 25 تا 33 كربنه را ترشح مي‌كنند و زنبور قبل از اين كه رايحه‌هاي جمع‌آوري شده را به سبدهاي ساق پاهاي عقبي خود انتقال دهد, آنها را با اين تركيبات مخلوط مي‌كند. ويتن و همكاران (1989) اظهار داشته‌اند كه ترشحات غدد سري براي كند ساختن تبخير رايحه‌هاي جمع‌آوري شده از اركيده‌‌ها به كار مي‌روند.

رفتار زنبورهاي قبيله‌ي Euglossini در جلب شدن به رايحه‌ها‌ي اركيده‌‌ها به صورت معمايي باقي مانده است. رايحه‌هاي جمع‌آوري شده از گلها در تشكيل اجتماعات نرها كه پس از آن، ماده‌ها را به آن اجتماعات جلب مي‌كنند يا در جلب كردن ماده‌ها براي جفتگيري, آشكارا اهميت دارند. ويتن و همكاران (1989) با ارايه‌ي يك نظريه اظهار داشته‌اند كه زنبورهاي نر براي آسان نمودن معاشقه‌ي خود با ماده‌ها, مقادير زيادي از رايحه‌ها را در سبدهاي ساق پاهاي خود جمع‌آوري مي‌كنند, به طوري كه "دسته گل ساق پا" (Tibial bouquet) ممكن است نشان دهنده‌ي ميزان شايستگي نر باشد. با وجود اين, ويليامز (1981) نتيجه مي‌گيرد كه "تاكنون به اين سوال كه چرا زنبورهاي Euglossini گلهاي اركيده‌ را بازديد مي‌كنند, پاسخ قانع‌كننده‌اي داده نشده است".

دادسون و همكاران نخستين كساني هستند كه اظهار داشتند رايحه‌هاي فرار گلهاي اركيده‌ دليل جلب شدن زنبورهاي Euglossini به گلهاي اركيده مي‌باشند. ويليامز و ويتن  (1983) ضمن شناسايي حداقل 40 تركيب ترپنوئيدي و آروماتيكي با وزن ملكولي پايين از گلهاي اركيده‌‌هاي نئوتروپيكال, كه براي گونه‌هاي مختلفي از زنبورهاي Euglossini جلب‌كننده هستند, مطالعات فوق را كامل نمودند. ويرمن (1970) ياد آور شده است كه غلظت فنيل‌پروپانوئيدها در گلها, هنگام رسيدن گرده‌ها به بالاترين مقدار خود مي‌رسد. منبع: فرهنگستان حشره‌شناسي

اولين شواهد مقاومت آفات در برابر محصولات تراريخته پديدار شد

دانشمندان با بررسي چندين تحقيق در زمينه واكنش آفات گياهي در برابر پنبه تراريخته، نخستين شواهد دال بر ايجاد مقاومت در حشرات در برابر محصولات تراريخته را يافتند. به گزارش خبرگزاري فرانسه از پاريس، حشره‌شناسان دانشگاه آريزونا نتايج شش تحقيق را كه روي آفات در مزارع ذرت و پنبه تراريخته در استراليا، چين، اسپانيا و آمريكا انجام شده بود، بررسي كردند. آنان شواهدي دال بر جهش ژنتيكي در بين غوزه پنبه در ‪ ۱۲‬كشتزار پنبه در مي‌سي‌سي‌پي و آركانزاس طي سالهاي ‪ ۲۰۰۳‬تا ‪ ۲۰۰۶‬پيدا كردند اما در پنج آفت مهم ديگر كه در نقاط ديگر بررسي شد، اين علائم يافته نشد.

اين جهش به صورت تغيير جزيي در دي‌ان‌آي غوزه پنبه است تا در برابر سم موجود در گياه پنبه مقاوم شود. اين سم ناشي از داشتن ژني است كه متخصصان زيست فناوري در پنبه قرار داده‌اند. سموم تراريخته بطور طبيعي توسط باكتري موسوم به باسيل ‪thruingiensis‬ يا بي‌تي توليد مي‌شود. نوع سم بي‌تي كه غوزه پنبه در برابر آن مقاوم شده است ‪ Cry1Ac‬نام دارد. بروس تاباشنيك مي‌گويد ما در اين جا شاهد "تكامل تدريجي" است. اين اولين مورد مستند مقاومت در برابر يك محصول بي‌تي است كه در زمين كشاورزي ايجاد شده است. يك نوع جديد پنبه بي‌تي هنگامي كه سم ‪ Cry2Ab‬با سم ‪ Cry1Ac‬تركيب شد توانست با موفقيت با غوزه مقاوم شده مقابله كند.

گروههاي سبز كه مخالف سرسخت اصلاح ژنتيكي در كشاورزي هستند، از مدتها قبل مقاوم شدن آفات در برابر سموم تراريخته را درست همان گونه كه در مورد حشره‌كش‌هاي شيميايي اتفاق مي‌افتد پيش بيني كرده بودند. دانشمندان براي فائق آمدن بر اين مقاومت از مقدار بيشتر سموم يا انواع مختلف سموم استفاده مي‌كنند. در اين بررسي‌ها شواهد مقاومت در بين ساير آفات حشره مشاهده نشد. آنها همچنان دربرابر سم بي‌تي آسيب پذير ماندند. در بدترين وضعيتي كه منتقدان محصولات تراريخته پيش بيني كرده‌اند آفات ظرف سه سال در برابر محصولات بي‌تي مقاوم مي‌شوند.

مقاومت در يك نوع خاص آفت در يك منطقه در آمريكا مشاهده شده است. ساير آفات مهم كه به محصولات بي‌تي حمله مي‌كنند مقاومت ايجاد نكرده‌اند. بيشتر جمعيت‌هاي غوزه پنبه نيز مقاوم نشده‌اند. پنبه و ذرت تراريخته كه غول كشاورزي مونسانتو در سال ‪ ۱۹۹۶‬عرضه كرد در بيش از ‪ ۱۶۲‬ميليون هكتار زمين در سراسر جهان كشت مي‌شوند و يكي از بزرگترين مجموعه‌ها براي مقاومت حشرات كه تاكنون شناخته شده است ايجاد كرده‌اند. مقاومت در غوزه پنبه در مناطقي كه پناهگاهي وجود نداشت سريعتر ايجاد شد. اين اصطلاح براي مناطقي به كار مي‌رود كه هيچ محصول بي‌تي وجود ندارد.

ايجاد پناهگاه به منزله فراهم كردن محل امني براي آفاتي است كه جهش ژنتيكي ندارند. اين امر اين احتمال را تقويت مي‌كند كه يك آفت مقاوم با يك آفت غيرمقاوم تركيب شود و آفت دورگه به وجود آيد كه در مقابل سم، حساس و آسيب‌پذير باشد. در بيشتر آفات، فرزاندان آنها فقط در صورتي كه هر دو والد مقاوم باشند در برابر سموم جديد مقاوم هستند.

نتايج اين تحقيق در مجله "نيچر بيوتكنولوژي" منتشر شده است.

حشرات گرده‌افشان

مهمترين حشراتي كه در اكولوژي گرده‌افشاني نقش دارند، سخت‌بالپوشان, دوبالان, بال‌غشائيان و بالپولكداران مي‌باشند. سخت‌بالپوشان, قديمي‌ترين گرده‌افشانهاي نهاندانگان بوده و احتمالاً با گلهاي باز و جام مانند ارتباط داشته‌اند و از ترشحات گلها, شهد و گرده تغذيه مي‌كرده‌اند. بسياري از گونه‌هاي كنوني سخت‌بالپوشان در حالت حشره‌ي كامل، رژيم گل‌خواري دارند.

دوبالان نيز گرده‌افشانهايي قديمي در نظر گرفته مي‌شوند كه با استفاده از قطعات دهاني مكنده يا ليسنده‌ي خود، از شهد و گرده تغذيه مي‌كنند. دوبالان عالي (Brachycera) عموما از گلها تغذيه مي‌نمايند. مثلاً دوبالان خانواده‌ي Bombyliidae يا مگسهاي زنبورنما (Bee flies) قطعات دهاني تخصص يافته با يك خرطوم بلند و مكنده دارند كه براي بازديد از گلهاي لوله‌اي شكل بسيار مناسب است. مگسهاي Syrphidae يا مگسهاي گل (Flower flies) مهمترين دوبالان گل‌دوست (Anthophilous) به شمار مي‌روند. حشرات كامل در بازديد از گلها براي تغذيه از شهد و گرده متخصص بوده و از قطعات دهاني مختلفي استفاده مي‌كنند. ديگر خانواده‌هاي دوبالان كه از بازديدكنندگان مهم گلها هستند عبارتند از: Conopidae, Tachinidae و Anthophoridae.

بيشتر حشرات كامل بالپولكداران از شهد گلها تغذيه مي‌كنند و ممكن است تغييرات شديدي در خرطوم آنها ديده شود. در خانواده‌ي Sphingidae, گونه‌ي Xanthopan morgani praedicta با دارا بودن خرطومي به طول 25 تا 30 سانتيمتر, تنها گرده‌افشان اركيده‌ي ماداگاسكاري Anagraecum sesquipedale است كه عمق جام گل آن 25 تا 30 سانتي‌متر مي‌باشد. شب‌پره‌ها بيشتر شب‌هنگام از گلها بازديد مي‌كنند, در صورتي كه پروانه‌ها اين كار را روزهنگام انجام مي‌دهند.

بال‌غشائيان مهمترين گرده‌افشانها بوده, اغلب وابستگيهاي تكاملي بسيار ويژه‌اي را نشان مي‌دهند. مثلاً زنبورهاي انجير sp. Blastophaga  (از خانواده‌ي Chalcididae), براي گرده‌افشاني شدن انجيرها بسيار ضروري مي‌باشند. زنبورهاي عسل (Apidae) در بين تمام حشرات گرده‌افشان, بيشترين تخصص‌گرايي را دارند به طوري كه قطعات دهاني آنها براي نوشيدن شهد و پاهاي آنها براي جمع‌آوري گرده, سازگاريهاي ويژه‌اي يافته است.

زنبورهاي عسل براي بررسي گلها داراي الگوهاي رفتاري پيچيده‌اي بوده (مخصوصا گلهاي تيره‌هاي Labiatae, Leguminaceae, Orchidaceae, Scrophulariaceae و Violaceae) و گلها اغلب تغييراتي نشان مي‌دهند تا با در اختيار گذاشتن منابع پنهان شهد و گرده, گرده‌افشاني زنبورها را تسهيل نمايند. بيش از 20000 گونه زنبور عسل در امر گرده‌افشاني نهاندانگان شركت دارند.

زنبور عسل Apis mellifera, مهمترين گرده‌افشان عمومي است. محصولات مهمي كه تقريباً به صورت گسترده توسط زنبور عسل گرده‌افشاني مي‌شوند عبارتند از: يونجه, پنبه, بادام زميني, سويا, چغندرقند, مركبات, ميوه‌هاي درختان خزان‌دار و تقريباً تمام سبزيجات. زنبور عسل پاسخ‌دهي خارق‌العاده‌اي نسبت به مواد سميوكميكال معطر گلها داشته و اكولوژي شيميايي در فرايندي كه زنبورهاي عسل را براي جستجوي شهد و گرده وادار به بررسي طيف وسيعي از گل‌ها مي‌نمايد, نقش مهمي ايفا مي‌كند. تاژك 10 بندي شاخك زنبور عسل كارگر داراي حدود 3000 اندام حسي صفحه مانند (Sensilla placodea) (اندامهاي مسطح يا Plate organs) است كه بيشتر در هشت بند انتهايي آن متمركز شده‌اند. ركوردهاي تك‌سلولي از اين اندامها حدود 10 نوع واكنش بويايي مشخص با كمي همپوشاني را مشخص كرده است: (1) اسيدهاي آليفاتيك يك تا 14 كربنه, از جمله‌ فرمون جنسي ملكه يا 9-keto-trans-2-decenoic acid, (2) اسيد سايكلوهگزانوئيك, (3) استاتها و فرماتهاي 5 تا 7 كربنه, (4) استاتهاي ترپني, (5) ترپنهايي مانند ژرانيول, نرول, سيترونلول و اوژنول, (6) لينالوئول و ليمونن, (7) سيناميك الكل و بنزيل الكل, (8) اسيد هيدروسيناميك, كومارين, (9) اكتانول, و (10) فرومون اعلام‌خطر (Alarm pheromone) هپتانون. درك اين گروه از سينومونها در سطحي بالاتر از سيستم عصبي مركزي اتفاق مي‌افتد, اما دخالت اين سيستم در تميز دادن تركيبات انفرادي اين گروههاي واكنشي مختلف (Reaction groups) و احتمالاً در فرايند يادگيري تشخيص بو, آشكارا لازم مي‌باشد.

واكنش زنبور عسل به مواد فرار مي‌تواند ساده و مستقيم يا پيچيده باشد. مثلاً محققاني هزاران زنبور عسل را مشاهده كردند كه مستقيماً و در خلاف جهت باد, به يك منبع 20 ميلي‌گرمي فنيل استالدئيد در فاصله‌ي تقريباً 200 متري كندو جلب شدند. با وجود اين, فام- ده‌لگ و همكاران (1986) از آفتابگردان, (Compositae) Helianthus annuus يك مخلوط معطر جلب‌كننده استخراج كردند كه داراي 27 "تركيب قطبي" از جمله Verbenone, trans-carveol, Ascaridole, Bornyl acetate, Perillyl acetate, 2,5-decadienal, اوژنول, وانيلين, Methyl caproate, 4,5-dihydrotheaspirone, 2-tridecanone, δ-cadinol و Propiovanillone بود. عقيده بر اين است كه اين تركيب دربردارنده‌ي مواد سميوكميكال معطر آفتابگردان است.

نوشته شده توسط محسن یزدانیان

کارشناسان بار دیگر با شروع فصل سم‌پاشی مزارع و باغات، در مورد خطر استفاده از انواع آفت‌کش‌ها هشدار داده‌اند. در تازه‌ترین گفته‌های کارشناسان بهداشت حرفه‌ای، که خبرگزاری رویترز آن را گزارش کرده، آمده است که اکنون بیش از هر زمان دیگری ارتباط بین استفاده از آفت‌کش‌ها و بالا رفتن احتمال بروز پارکینسون مشخص شده است. مطالعات انجام شده روی کارگرانی که وظیفه سم‌پاشی را در مزارع به عهده داشته‌اند، نشان می‌دهد که این افراد 2 تا 3 برابر بیش از سایرین احتمال دارد که به پارکینسون مبتلا شوند.

این کارگران از سم«پاراکوات» برای از بین بردن علف‌های هرز استفاده می‌کردند. مطالعه دیگر روی موش‌ها نشان داد مواجهه آنها با سم پاراکوات، باعث به وجود آمدن نوعی پروتئین به نام «آلفا- سینوکلئین» (alpha-synuclein) در آنها می‌شود. منبع: وبلاگ تخصصي آفات

كنترل حشرات ناقل بيماري در حوادث غيرمترقبه

بلاياي طبيعي همچون آتشفشان، سيل، زلزله، گردباد و … مي توانند باعث انتشار بيماريهاي مختلفي همچون مالاريا، ليشمانيوز، تب راجعه، طاعون، تب هاي هموراژيك به ويژه تب كريمه كنگو، تب سه روزه، تب زرد، تب دانگ، شاگاس، فيلريازيس، ميازيس و … شوند. تغييرات سريع در محيط زيست انسان مانند جنگ ها و ساير شرايطي كه انسان ها به صورت مصنوعي ايجاد مي كنند همانند احداث جاده ها ، ساختن سدها و بهم زدن مسير رودخانه ها نيز مي توانند چنين شرايطي را بوجود آورند.

در هنگام آتشفشان خطر بيماري هاي مالاريا، تب دانگ و ساير آنسفاليت ها ممكن است كاهش پيدا كند. زيرا مكان هاي تخم ريزي پشه ها محدود شده و يا كاملاً از بين مي رود. در زلزله كه درخواست براي استفاده از فرآورده هاي خوني افزايش مي يابد، ممكن است باعث افزايش بيماري شاگاس در منطقه آندميك شود. پس از وقوع گردبادها و تندبادها وفور پشه هاي غيرناقل بيماري براي يك مدت كوتاهي افزايش مي يابد و اين امر اگرچه از لحاظ پزشكي و انتقال بيماري حائز اهميت نمي باشد ليكن گزش آنها باعث ايجاد آزار و اذيت شده و سلب آسايش مي نمايند.

نكته مهمي كه در حوادث غيرمترقبه براي كنترل ناقلين وجود دارد اين است كه مي بايست در فاصله زماني كه طول مي كشد تا حشرات ناقل بيماري افزايش يابد منطقه از لحاظ اپيدميولوژيكي بررسي گردد و طرح و نقشه هاي كارشناسي براي مبارزه با اين موضوع تهيه گردد. زيرا در حوادث غيرمترقبه اگرچه مكان هاي تخم ريزي حشرات افزايش مي يابد ولي دليل اصلي در اپيدميك شدن بيماريها تماس زياد انسان با حشرات و برقراري و احداث اردوگاههاي موقت و از بين رفتن شبكه هاي كنترل ناقلين در زمان بروز حوادث طبيعي و شرايط بحراني مي باشد.

در مورد برخي از بيماريها نيز مانند مالاريا بروز حوادث غيرمترقبه و ايجاد تغييرات جديد در محيط باعث بروز اپيدمي هاي جديدي مي شود براي مثال گرم شدن زمين در دهه هاي اخير باعث بروز اپيدمي هاي محلي در مناطق كوهستاني گرديده است. شايد يكي از دلايل بروز مجدد مالاريا در نواحي شمال استان اردبيل كه داراي آب و هواي كوهستاني است نيز همين باشد.

اقدامات ويژه كنترل ناقلين (وكتور) كه در شرايط بحراني بايستي انجام بگيرد شامل موارد زير مي باشد :

- رعايت بهداشت محيط و انجام واكسيناسيون.

- استفاده از سموم حشره كش براي مبارزه و كنترل جوندگان .

- استفاده از البسه آغشته به سموم پيرتيروئيد و پشه بندهاي آغشته .

- آموزش عمومي مردم در مورد نحوه انتقال بيماريها و چگونگي بهسازي محيط .

- استفاده از پمادهاي دافع حشرات (repellent) براي كاستن تماس انسان با حشرات.

- همچنين در راستاي آماده سازي نيروهاي بهداشتي نيز در شرايط بحراني بايد موارد زير را انجام داد:

- تأسيس مركزي با نام مركز كنترل و مبارزه با حشرات ناقل بيماري در شرايط بحراني و حوادث غيرمترقبه .

- پيش بيني اپيدمي ها و شرايطي كه در صورت بروز حوادث غيرمترقبه به وجود خواهد آمد كه در اين راستا مي توان از تجربيات و برنامه ريزيهاي ساير كشورها در جهت طراحي اين سيستم ياري جست.

اگرچه بلاياي طبيعي در مجموع حوادث غيرمترقبه خوانده مي شود ولي لزوماً مشكلات حاصل از حشرات و ساير بندپايان در تمامي آنها يكسان نبوده و در مورد هر كدام مي بايست بررسي اختصاصي و جداگانه انجام گيرد. منبع: وبلاگ تخصصي آفات

‪ ۲۰۰۰‬تا ‪‪ ۲۵۰۰‬تن عسل سالانه به خارج صادر مي‌شود

مدير كل دفتر طيور و زنبور عسل وزارت جهاد كشاورزي از صدور سالانه دو تا دو هزار و‪ ۵۰۰‬تن عسل توليدي ايران به خارج از كشور خبر داد. "حسين دماوندي‌نژاد" روز پنجشنبه به خبرنگار ايرنا در سمنان افزود: عسل توليدي زنبورداران ايران به كشورهاي اروپايي و خاورميانه صادر مي‌شود. وي گفت: با تلاش توليدكنندگان ،عسل توليدي در كشور به ميزان مورد نظر در برنامه چهارم رسيده است.

وي گفت: سال گذشته ‪ ۳۶‬هزار تن عسل در كشور توليد شد كه با توليد اين رقم به اهداف تعيين شده در برنامه چهارم رسيديم. دماوندي‌نژاد گفت: در سالجاري نيز روند توليد عسل در كشور به‌مراتب بهتر از سال گذشته بوده و از مقدار توليد سال گذشته فراتر رفته است.

مديركل دفتر طيور و زنبور عسل وزارت جهاد كشاورزي ميزان توليد گوشت مرغ در كشور را به طور متوسط ماهانه ‪ ۱۲۰‬تا ‪ ۱۳۰‬هزار تن ذكر كرد و گفت: روند توليد و ذخيره‌سازي گوشت مرغ و تخم مرغ در كشور بسيار خوب است.

كاربرد شبه فرمون ها در صنعت زنبورداري

ملکه دروغين

در شهر كندو به طور معمول طي چرخه طبيعي حيات زنبوران عسل ، ملکه باكره جوان پس از انجام پرواز جفت گيري وبازگشت به كندو با استقبال تعدادي از زنبوران كارگر جوان مواجه مي شود. ملا زمين ملکه به دورش حلقه زده او را با خرطوم هاي خود تميز مي كنند و ژله شا هانه تقديمش مي كنند. كاگران ملكه را ترغيب به تخم گذاري مي كنند. ملكه پس از گذشت مدتي شروع به تخمگذاري مي نمايد. تخم ها پس از چند هفته به زنبوراني جوان با جنسيت نر يا ماده  عقيم مي شوند. زنبوران نر پس از بلوغ به طور آزادانه به هر كلني در زنبورستان كه بخواهند رفت و آمد مي كنند و تلاش مي كنند تا ژنوم اجدادي خود را طي جفت گيري با ملكه اي جوان به نسل هاي آتي منتقل سازند. زنبوران ماده عقيم (زنبوران كارگر) پس از گذرندان يك سوم عمر خود درون كندو  سرانجام به خارج از كندو رفته ، شهد ، گرده ، آب و صمغ گياهان را جمع آوري مي نمايند. طي سهل انگاري زنبوردار ملكه جوان بين دو قاب مانده و به طور كاملاً تصادفي مي ميرد. پس از گذشت حدود يك روز زنبوران كارگر در شهر خود درصد پرورش ملكه اي جديد خواهند بود. سوالي كه پيش مي آيد اين است كه چگونه ده ها هزار عدد زنبور كارگر متوجه وجود و يا عدم وجود ملكه  در شهر خود مي شوند؟ چه چيزي سبب مي شود كه زنبوران كارگر با وجود ملكه جوان ملكه ديگري را پرورش نمي دهند؟

غده آرواره اي ملكه Queens  Mandibular   Glands

سه جفت غده درسر زنبوران ماده( كارگر و ملكه) شناخته شده است. غده بزاقي ، غده هيپوفارينژل و غده فكي(آرواره اي ) غده بزاقي در زنبوران كارگر و ملكه عملكردي مشابه دارند(هضم غذا). غده هيپوفارينژل در دوره خاصي از حيات زنبوران كارگر فعال است و ژله رويال(غذاي شانه ها) توليد مي نمايد و غده آرواره اي در ملكه و زنبوران كارگر كاربردي متفاوت دارند. غده آرواره اي در دو طرف سر، زير شاخك ها و قسمت فوقاني آرواره اي بالايي زنبور عسل قرار دارد. ترشحات اين غدد توسط كانلي از آرواره به دهان ريخته مي شود.در سال 1961 Butler و همكارانش دو نوع اسيد مهم از تركيبات فرمون آرواره اي را تشخيص دادند.

1)9-oxo-2-decenoic  acid  or  9-keto-(E)-2-decenoic acid (9ODA)

2) 9-Hydroxy-2-decenoic  acid (9HDA)

در سال 1987 محققين دانشگاه Simon  fraser ساير تركبيات ناشناخته اين فرمون را ( اين فرمون از 5 ماده تشكيل شده است) كشف كردند. مقدار فرمون ترشح شده در ملكه به سن ملكه ، جفت گيري ملكه ، فصل و اوقات روز وابسته است. پس از لقاح ملكه و شروع تخم ريزي آن ميزان ترشح فرمون تا حله بالايي افزايش مي يابد. ميزان ترشح فرمون در ملكه هاي پير به ميزان قابل توجهي كاهش مي يابد. همچنين در فصول پاييز و زمستان نيز ميزان ترشح كاهش مي يابد. در كل در مواقع تخم گذاري ملكه نسبت به ساير اوقات ميزان  ترشح اين فرمون بيشتر است. 

عملكرد فرمون غدد آرواره اي در جنس كارگر

اين غده تاسن 12 روزگي به همراه غده هيپوفارينژل در جنس كارگر مسئول توليد ژله رويال مي باشد. ژله رويال غذاي مصرفي لاروها تا سن 3 روزگي و ملكه تا پايان عمر مي باشد. تحقيقات نشان مي دهند كه اين دو غده در غياب ديگري قادر به توليد ژله رويال نمي باشند . با مسن شدن زنبوران کارگر و غير فعال شدن  هيپوفارينژل غدد آرواره اي تغيير كاربري مي دهند. اين غده فرمون 2-heptanone را ترشح مي سازد كه اين فرمون در هشدار و دفاع كاربرد دارد.

عملكرد فرمون غدد آرواره اي در ملكه

در بين تركيبات فرمون آرواره اي ملكه(9ODA) نسبت به ساير تركيبات حتي(9HDA) زودتر شناخته شد و دانشمندان آنرا ماده ملكه Queen substance نام گذاشتند. از آن پس اين ماده توجه بسياري از دانشمندان را به خود جلب نمود و براي اين فرمون كاربردهاي متنوعي تعريف گرديد.

1- باز دارنده پرورش ملكه

2- بازدارنده رشد تخمدانهاي كارگران

3- جذب كننده زنبوران نربراي جفت گيري

4- شناسايي ملكه توسط افراد كلني

۵- تثبيت خوشه بچه

6- تحريك فعاليت چرايي

7- جذب كننده كارگران  براي بچه دهي

8- تحريك زنبوران كارگر در ترشح نازانف

9- شناخت كلني و جهت يابي زنبوران كارگر  

مكانيسم پراكنش و عمل فرمون آرواره اي در ملكه

پس از جفت گيري و بر گشت ملكه به كندو بلافاصله پس از تخم گذاري ترشح فرمون آرواره اي به مقدار قابل ملاحظه اي افزايش خواهد يافت. اين فرمون كه مايعي سفيد رنگ مي باشد از طريق مجراي آرواره  بالا به داخل دهان ريخته مي شود. طي نظافت و خودليسي ملكه اين فرمون در تمام سطح خارجي بدن ملكه پراكنده مي شود. در هنگام غذا دهي به ملكه توسط كارگران و لمس( توسط شاخك ها) و نظافت ملكه(توسط خرطوم) توسط ملازمين، اين فرمون به اين عده از كارگران انتقال مي يابد. طي تبادلات غذايي و تماسي داخل كندو بين كارگران ، اين فرمون بتدريج و به طور دائم در كل كندو پخش مي شود در نتيجه زنبوران كارگر به ملكه توجه بيشتري مي كنند ا ز  او مواظبت مي كنند و او را به شايستگي رسيدگي مي نمايند.

تا زماني كه اين فرمون در كلني پخش شود تمام زنبوران از جود  ملكه اطلاع مي يابند چنانچه ترشح اين فرمون در كلني كم و يا قطع شود زنبوران كارگر متوجه فقدان ملكه يا پير شدن ملكه مي شوند و شرايط را براي پرورش ملكه جديد از لاروهاي جوان 1 تا 3 روزه مهيا مي سازند. قبل از لقاح ، ملكه براي جذب زنبوران نر در زنبورستان و حتي خارج از آن از زنبورستان ها ي ديگر اقدام به ترشح اين فرمون به اضافه فرمون ترژيت ( غدد حلقوي شكمي) (tergite) مي نمايند. 

Queen Mandibular Phermon(QMP) 

گياهان در قبال گرده افشاني كه زنبوران عسل انجام مي دهند مقداري شهد يا گرده به عنوان دستمزد در اختيار آنها قرار مي دهند. چنانچه گياهي از  لحاظ شهد و گرده غني نباشند زنبوران عسل تمايلي به گذراندن وقت و انرژي خود براي گرده افشاني اين نوع گياهان ندارند. با توجه به اين مسئله دانشمندان در پي شناخت راهي بودند كه از طريق آن بتوان زنبوران را هدف دار به سمت گياهان جذب نمايند. پس از شناخت فرمون آرواره اي ملكه و شناخت كاربردهاي گوناگون آن دانشمندان به خواسته شان نزديكتر شدند. شركت هاي تجاري با کپي برداري از فرمون آرواره اي ملكه، شبه فرموني سنتتيک QMP را با دو محصول با نام هاي تجاريBee    Boost و Fruit Boost  سنتز و حدود 2 دهه است كه اين محصولات در كشاورزي صنعتي دنيا مصرف مي شود.OMP مخلوطي پيچيده از 5 ماده شيمايي است كه تركيبي از اين 5 ماده تاثير فوق العاده اي را روي فعاليت هاي حياتي زنبوران عسل دارد. اين فرمون تا حد بالايي بر روي رفتار و اعمال آنها چه داخل از كندو و چه خارج از كندو اثر مي گذارد و آنها را تحت كنترل خود قرار مي دهد.

Fruit Boost

Fruit Boost محصولي بيوتكنولوژي است كه تركيبات آن شبيه تركيبات فرمون آرواره اي ملكه است. اين محصول به طور چشمگيري در افزايش گرده افشاني و بهبود كيفيت محصولات در حد عالي استفاده ميگردد. در ايالات متحده از سال 1989 تا به امروز در افزايش محصولاتي چون كيوي ، هلو ، سيب ، گلابي ، زغال اخته ، قره قاط و .... اين محصول مورد استفاده قرارگرفته است. زماني كه تعداد زيادي از شكوفه و گل درخت مورد نظر باز شود اين محصول را به صورت محلول با آب روي درختان اسپري مي نمايند. تحقيقات نشان مي دهند كه تعداد زنبوران در اطراف درختاني كه به اين محصول آغشته شده اند تا 37% در مقايسه با درختاني كه از اين محصول استفاده نشده است افزايش مي يابد. افزايش تعداد زنبوران ملاقات كننده از اصلي ترين و افزايش زمان ملاقات از ديگر پيامدهاي استعمال اين محصول مي باشد. افزايش و بهبود محصولات ، در صورت استفاده از اين محصول سنتتيك به 2 صورت توجيه شده است.

1 - به علت شباهت اين فرمون با فرمون ملكه و ميزان علاقه و جاذبيت زنبوران عسل به اين فرمون پس از اسپري شدن اين محصول روي درختان زنبوران  كارگر زمان بيشتري صرف جمع آوري شهد و گرده و گل هاي بيشتري را ملاقات مي نمايند.

2 - پس از بازگشت زنبوراني كه با اين نوع محصول سنتتيك برخورد كرده و شهد يا گرده اي جمع آوري نمودند ، درون كندو رقص هاي مكالمه اي( حركتي كه زنبواران كارگر پس از كشف منبع جديد در روي شانها براي معرفي محل منبع جديد به ساير زنبوران انجام مي دهند) شديد تر و طولاني تر نسبت به ساير زنبوراني كه با اين محصول مواجه نشده اند انجام مي دهند. طي اين عمل زنبوران چرا روي بيشتري جذب گياه مورد نظر مي گردند. در نتيجه زنبوران بيشتري به ملاقات گل هاي آن گياه مي روند و گرده افشاني با موفقيت بيشتري صورت مي پذيرد و نهايتاً محصولات كندو نيز افزايش مي يابد. طي آزمايشات به عمل آمده اختلاف معنا داري در مورد اندازه ميوه كيوي در صورت استفاده از اين محصول سنتتيك در مقايسه با عدم استفاده از اين محصول وجود دارد.

Bee Boost

به علت شباهت اين محصول سنتيك به فرمون آرواره اي ملكه از آن مي توان به عنوان ملكه كاذب در كلني استفاده نمود. از اين فرمون مي توان در زنبورداري تجاري ، پرورش ملكه ، تكنيك توليد زنبوران پاكتي ، زنبورداري تفنني و مبتدي ، تحقيقات و ..... استفاده نمود. از جمله كاربردهاي ملكه دروغين مي توان به موارد ذيل اشاره نمود :

1- در حمل و نقل زنبوران پاكتي احتمال وارد شدن صدمه به ملكه وجود دارد. به علت ارزش اقتصادي بالاي ملکه سعي مي گردد در انتقالات دقت بيشتري شود يا زنبوران پاكتي بدون ملكه حمل و نقل مي گردند. عدم وجود ملكه در جعبه ، زنبوران را مشوش مي سازد. استفاده از اين محصول موجب آرام شدن زنبوران عسل در انتقالات زنبوران پاكتي بدون ملكه ميگردد.
2- استقرار زنبوران جوان در كندو يا لانه اي كه به تازگي در آن مستقر شده اند با تاخير در فعاليت هاي حياتي كلني همراه خواهد بود. استفاده از شبه فرمون آرواره ملكه اين تاخير را كاهش مي دهد و موجب تحريك زنبوران به فعاليت بيشتر مي گردد.

3- عدم وجود ملكه در يك كندو پيامدهايي در پي خواهد داشت. با استفاده از Bee   Boost کندوي يتيم را مي توان تا چند روز بدون ملكه و بدون ايجاد هيچ خللي در كلني پابرجا نگه داشت. (عدم وجود ملكه در كلني استرسي ايجاد مي نمايد و هدف و انرژي كلني را به سمت پرورش ملكه سوق دهند.)4- استفاده از اين شبه فرمون در تثبيت موفق بچه كندو در لانه جديد بسيار موثر مي باشد.

5- به علت ارزش اقتصادي ملكه همچنين ارزش والاي اقتصادي زنبور در گرده افشاني ، مي توان از Bee   Boost در گرده افشاني هاي يكبار مصرف به جاي  يك ملكه واقعي در كاهش خسارت و هزينه ها استفاده كرد.

6- جذب زنبوران جامانده و جلب زنبوراني  كه بر حسب اتفاق گم شده اند.

7- جايگزين ملكه در كلني هاي گرد افشان در قفس معمولاً در گرده افشاني هايي كه احتمال نابودي كلني وجود دارد( در اين موارد ارزش گرده افشاني ارجحيت دارد به زندماني كلني) از ملكه ي كاذب به جاي ملكه واقعي استفاده ميگردد.

8- اغلب كندوهاي هسته ای بدون ملكه در مقابل حمله زنبوران واسپ بسيار آسيب پذيرند تحقيقات نشان مي دهد استفاده از Bee   Boost در كندوهاي هسته اي بدون ملكه مقاومت در برابر واسپ ها را تا 6 روز افزایش می دهد .

9- بهبود موفقيت در پرورش ملکه

منبع: حشره‌شناسي به نقل از زنبور آرام

واكسن جديد مالاريا با استفاده از ويروس شمپانزه آزمايش شد

دانشمندان انگليسي آزمايش واكسن جديدي را براي بيماري مالاريا آغاز كرده‌اند كه براي نخستين بار از يك ويروس كشف شده در شمپانزه‌ها براي افزايش كارايي اين واكسن استفاده مي‌كند. به گزارش خبرگزاري يونايتدپرس از آكسفورد، اين آزمايش‌ها به رياست پرفسور "آدريان هيل" در "موسسه جنر" دانشگاه آكسفورد در دست انجام است. مالاريا يكي از پر تلفات‌ترين بيماري‌هاي جهان است و محققان گفتند كه كشنده‌ترين گونه اين بيماري "‪ "P. falciparum‬است كه مسئول ‪ ۸۰‬درصد از عفوت‌هاي مالاريا و ‪ ۹۰‬درصد مرگ و ميرهاي ناشي از آن است.

هيچ واكسني براي اين نوع بخصوص مالاريا وجود ندارد زيرا اين انگل‌هاكه مسئول بروز عفونت هستند در درون سلول‌ها، يعني جايي كه پادتن‌ها به آنها دسترسي ندارند، زندگي مي‌كنند. در واكسن جديد كه تحت بررسي قرار دارد، از يك آدنوويروس شمپانزه كه از لحاظ ژنتيكي اصلاح شده، براي توليد آنتي‌ژن مالاريا و ايجاد يك واكنش نسبت به اين واكسن استفاده مي‌شود. آدنوويروس‌ها گروهي از ويروس‌ها هستند كه سبب عفونت مجراي بالايي تنفسي مي‌شوند. اما به گفته هيل، از آنجاييكه آدنوويروس‌هاي انساني -- از جمله سرماخوردگي رايج و گاستروانتريت (التهاب معده و روده) -- شايع هستند، بيشتر انسان‌ها اندكي ايمني نسبت به آنها پيدا كرده‌اند.

استفاده از يك آدنوويروس شمپانزه تضمين مي‌كند كه شخص دريافت‌كننده احتمالا نسبت به مواد تشكيل‌دهنده اين واكسن مقاومت پيدا كرده است. دانشمندان گفتند، از آنجا كه اجزاء فعال اين آدنوويروس برداشته مي‌شود، خطر انتقال ويروس اصلي شمپانزه به انسان وجود ندارد.

صدور پروانه تاسيس آزمايشگاه‌هاي گياه‌پزشكي و فروشگاه‌هاي سم به سازمان نظام مهندسي كشاورزي محول شد

پيرو تفاهم‌نامه في ما بين سازمان نظام مهندسي و سازمان حفظ نباتات كليه امور مربوط به صدور و تمديد پروانه تاسيس و بهره‌برداري آزمايشگاه‌هاي تشخيص آفات و بيماري‌هاي گياهي، سم فروشي‌ها و شركت‌هاي دفع آفات پس از طي مراحل قانوني به نظام مهندسي واگذار شد.

به گزارش گياهپزشکان ايران و به نقل از ايسنا،  مهندس محسن عظيمي- معاون برنامه‌ريزي اشتغال و توسعه تشكل‌هاي تخصصي سازمان نظام مهندسي كشاورزي و منابع طبيعي استان تهران- با بيان اين مطلب افزود: پيرو انعقاد اين تفاهم‌نامه و جلسات متعدد مربوط به تشريفات واگذاري امور از حفظ نباتات به نظام مهندسي، هم اكنون سوابق كليه سم فروشي‌ها، آزمايشگاهاي گياه پزشكي و شركت‌هاي دفع آفات خصوصي به اين سازمان منتقل شده كه در مرحله اول ضمن بررسي اين مدارك، اقدام به ايجاد بانك اطلاعاتي ديجيتالي براي آنان كرده‌ايم.وي اضافه كرد: علاوه بر بحث صدور پروانه، كليه امور نظارتي همانند نظارت بر تجهيزات، پرسنل فني و عملكرد اين واحدها و نيز بازآموزي نيروهاي متخصص شاغل در اين شركت‌ها، كلينيك‌ها و فرشگاه‌ها به نظام مهندسي تفويض شده است.

وي در پايان ضمن قدرداني از همكاري سازمان حفظ نباتات و جهاد كشاورزي، بر نظارت دقيق و كارشناسانه سازمان نظام مهندسي بر امر صدور و تمديد پروانه تاسيس و بهره‌برداري اين واحدها تاكيد كرد و گفت:‌ از اين پس، كليه متقاضياني كه خواستار تاسيس واحدهاي فروش سم، آزمايشگاه‌هاي گياه‌پزشكي، واحدهاي توليد عوامل كنترل بيولوژيك و شركت‌هاي خصوصي دفع آفات هستند ‌بايد براي ارائه درخواست و مستندات تخصصي خود به اين سازمان مراجعه كنند.مهندس عظيمي گفت: فروشگاه‌هاي سم، داروخانه‌هاي بخش كشاورزي‌اند و همانطور كه هيچ داروخانه‌اي بدون پزشك داروساز نمي‌تواند فعاليت كند، اين فروشگاه نيز بايد از وجود يك مهندس گياه‌پزشك استفاده كنند تا به ياري يكديگر بتوانيم ميزان و نحوه مصرف سموم را در كشور به استانداردهاي جهاني نزديك كنيم.

گروه جديدي از پروتئينهاي حشره‌كش به نام Vegetative Insecticidal Proteins كه در طي مراحل رويشي برخي از استرينهاي Bacillus thuringiensis توليد مي‌شوند، شناسايي شده‌اند. اين پروتئينها بر خلاف دلتا- اندوتوكسين يا پروتئينهاي كريستالي حشره‌كش (Insecticidal Crystal Proteins) كه در مرحله‌ي اسپورزايي باكتري به صورت اجسام همراه كناراسپوري (Parasporal Inclusion Bodies) در داخل سلول باكتري توليد مي‌شوند، به داخل محيط كشت ترشح مي‌گردند. VIPها در برابر بسياري از بالپولكداران و نيز سخت‌بالپوشان آفت طيف حشره‌كشي گسترده‌اي را نشان داده‌اند. Vip3A كه پروتئيني به وزن 88 كيلو دالتون مي‌باشد، توسط B. thuringiensis به هنگام رشد رويشي آن به داخل محيط كشت ترشح مي‌شود و براي بسياري از بالپولكداران سمي است. سميت Vip3A براي كرم طوقه‌بر سياه 260 برابر بيشتر از برخي از پروتئينهاي  Cry1A‌است. با اين كه علايم ايجاد شده توسط Vip3A شبيه علايم Cry1A‌ هستند، اما بر خلاف پروتئينهاي Cry1A كه علايم پس از گذشت 16 تا 24 ساعت ظاهر مي‌شوند، علايم مربوط به Vip3A پس از گذشت 48 تا 72 ساعت ظاهر مي‌گردند.

     يكي از ويژگيهاي جالب توجه پروتئين  Vip3A‌اين است كه توالي اسيد آمينه‌اي آن هيچ شباهتي به دلتا- اندوتوكسين ندارد. اين پروتئين در حالت فعال خود براي متصل شدن به وزيكولهاي غشاهاي ريزپرزهاي روده‌ي مياني بالپولكداران با ساير مواد رقابت مي‌كند. اين پروتئين در سطح اپيتليوم روده‌ي مياني به سلولهاي آن متصل شده و بر اثر اين اتصال، تخريب لايه‌ي اپيتليومي اتفاق مي‌افتد. اين رخدادهاي ملكولي به صورت رفتاري نيز نمود مي‌يابند. به عنوان مثال، وجود Vip3A در يك رژيم غذايي مصنوعي، در حشرات حساس باعث توقف تغذيه و خالي شدن روده (Gut clearance) مي‌شود. بررسيها نشان داده‌اند در حالي كه نحوه‌ي عمل Vip3A‌ از جهاتي شبيه به نحوه‌ي عمل Cry1Ab دلتا- اندوتوكسين مي‌باشد، اما Vip3A هدف ملكولي متفاوتي داشته و در مقايسه با Cry1Ab كانالهاي يوني متمايزي را تشكيل مي‌دهد.

نویسنده: دکتر یزدانیان منبع

New Available PDFs

Notes on some leaf beetles from the Passam area, East Sepik Province, and Port Moresby area, Central Province, Papua New Guinea
Available: Friday 25 January, 2008

Reproduction of a letter by T.J. Hawkeswood to the editor of the Australian Journal of Entomology regarding an horrendous book review by C.A.M. Reid in that journal
Available: Monday 21 January, 2008

Notes on the habitat and occurrence of Craspedophorus australis (Dejean, 1831)(Coleoptera: Carabidae)
Available: Monday 14 January, 2008

Record of pollination of Lomatia silaifolia (Sm.) R.Br. (Proteaceae) by the longicorn beetle Uracanthus triangularis (Hope, 1833)(Coleoptera: Cerambycidae)
Available: Monday 14 January, 2008

Those mighty plant defoliators- the Chrysomelidae
Available: Monday 07 January, 2008

A new species of Chrysobothris (Coleoptera, Buprestidae, Chrysobothrinae) from Townsville, northern Queensland, Australia
Available: Monday 07 January, 2008

Observations on the metallic leaf beetle, Augomela pretiosa Baly (Coleoptera: Chrysomelidae) in the Townsville area, Queensland
Available: Monday 07 January, 2008

Record of pollination of Lomatia silaifolia (Sm.) R.Br. (Proteaceae) by the cetonid beetle Bisallardiana gymnopleura (Fischer von Waldheim, 1823)(Coleoptera: Scarabaeidae) with comments on some entomological observations of Denham ...
Available: Thursday 20 December, 2007

The larva of Melobasis (Melobasis) vertebralis Carter (Coleoptera: Buprestidae)
Available: Saturday 15 December, 2007

A note on the larval host plant and biology of the Australian jewel beetle Astraeus crassus Van de Poll (Coleoptera: Buprestidae)
Available: Friday 14 December, 2007

The food plants of Jalmenus evagoras (Donovan) (Lepidoptera: Lycaenidae)
Available: Wednesday 12 December, 2007

Some mistletoes and hosts from the Murchison and Wooramel Rivers, W.A.
Available: Wednesday 12 December, 2007

مورچه هایی كه در كلنی های زیرزمین لانه می كنند، استراتژی های گوناگونی را برای دست و پنجه نرم كردن با بلای غرقاب شدن خلق كرده اند: ایجاد كلك های زنده و آب بندی كردن ورودی های لانه از زمره این راهكارها است. مورچه های درخت‌زی نیز برای مواجهه با باران غالباً لانه هایشان را از برگ های ضدآب میسازند و اما مورچه هایی كه در حفره های تنه گیاهان لانه می كنند، نظیر تعدادی از هشتاد گونه مورچه ای كه درون و بیرون بامبوهای غول پیكر جنوب شرقی آسیا زندگی می كنند، یك استراتژی بی نظیر برای نجات كلنی هایشان طی باران های شدید، در پیش گرفته اند. اولریخ ماسوایز و یواخیم موگ مورچه شناسان دانشگاه گوته آلمان واكنش های یك گونه از مورچه های ساكن بامبو با نام علمی Cataulacus muticus را نسبت به آب گرفتگی لانه‌اش هم در جنگل های پرباران مالزی و هم در شرایط آزمایشگاه مورد بررسی قرار دادند.

این مورچه ها كلنی هایشان را كه شامل یك ملكه و نوزادانش و نزدیك به ۲۰۰۰ كارگر است را تنها در درون قطعات توخالی بامبوی غول پیكر بنا می كنند. هنگامی كه لانه چه توسط باران یا به طور مصنوعی در آزمایشگاه دچار آب گرفتگی می شود، مورچه ها در وهله نخست می كوشند جلوی ورود آب به درون لانه را بگیرند. بدین ترتیب كه دو یا سه كارگر ورودی های لانه را با سرهای پهن و عریض شان بلوكه می كنند. اگر این تاكتیك موثر واقع نشود، آن وقت تعداد زیادی از كارگران جلو می آیند و تا هر چقدر كه می توانند آب درون لانه را می نوشند. سپس لانه را با شكم های پر از آبشان ترك كرده و قطرات آب را روی سطح خارجی ساقه بامبو دفع می كنند. مطابق گفته پژوهشگران این نوع رفتار همكارانه دفع ادرار یك مكانیسم سازشی جدید در بوم شناسی لانه‌سازی این نوع از مورچه ها است. آزمایشاتی كه بر روی دوگونه دیگر از Cataulacus كه در حفره های درون بامبو زندگی نمی كنند، صورت گرفته حاكی از آن است كه هیچ شكلی از رفتار «دفع آب» در آنها دیده نمیشود. منبع

قرص برنج (فستوكسين) بسیار کشنده است

قرص برنج ترکیب خطرناکی از فسفیدهاست که برای جلوگیری از آفت‌زدگی برنج انبار شده مصرف می‌شود. اما از ابزار اصلی خودکشی در بزرگسالان هم به شمار می‌آید. برای مثال این ماده شایع ترین عامل خودکشی در هند است و خوردن یا استنشاق اتفاقی این ماده نیز می‌تواند عوارض شدید و حتی کشنده‌ای در برداشته باشد.

ماهیت قرص برنج

قرص برنج ترکیب خطرناکی از فسفیدهاست که برای جلوگیری از آفت‌زدگی برنج انبار شده مصرف می‌شود. اما از ابزار اصلی خودکشی در بزرگسالان هم به شمار می‌آید. برای مثال این ماده شایع ترین عامل خودکشی در هند است و خوردن یا استنشاق اتفاقی این ماده نیز می‌تواند عوارض شدید و حتی کشنده‌ای در برداشته باشد. به عقیده متخصصان دوز کشنده این قرص در انسان نامشخص است، ولی مواردی از مرگ در اثر خوردن تنها نصف قرص (‌5/1گرم) نیز گزارش شده است.

دکتر شاهین شادنیا، سرپرست بخش مراقبت‌های ویژه مسمومیت بیمارستان لقمان در توضیح عملکرد این سم می‌گوید: «فسفید یک سم داخل‌سلولی است، یعنی از فعالیت آنزیم‌هایی که در تنفس سلول نقش دارند، ممانعت می‌کند. همچنین با ساخت پروتئین تداخل دارد و مانع سنتز پروتئین می‌شود. ایجاد این گونه اختلال در عملکرد سلول‌، نهایتا باعث مرگ سلولی می‌شود.» وی در ادامه می‌گوید: «اما این سم کشنده، سلول‌های شریان‌های کوچک انتهای بافت قلب و همچنین بافت ریه را بیش از هر نقطه دیگر تحت تاثیر قرار می‌دهد. تخریب این سلول‌ها باعث نشت مایع به فضای خارج عروق می‌شود و ضربان نامنظم قلب (آریتمی قلبی) و اِدم ریوی را در پی دارد.»

دکتر شادنیا در ادامه با اشاره به اینکه احتمال مرگ در اثر استفاده از این سم، بسیار بالا و مانند سیانور است و متاسفانه این سم، هیچ پادزهری ندارد، می‌گوید: «نصف یک قرص 3 گرمی برای یک فرد بالغ دوز کشنده محسوب می‌شود، اما به هر حال هر چقدر فرد مسموم زودتر به مراکز درمانی برسد، احتمال زنده‌ ماندنش بیشتر است، هر چند که به هر حال درمان قطعی وجود ندارد و حتی پس از اقدامات درمانی باز هم ممکن است فرد نتواند مرحله حاد را پشت‌‌‌ سر بگذارد و ظرف 24 تا 48 ساعت جانش را از دست بدهد.» در خیلی از مسمومیت‌ها، در همان مراحل ابتدایی سطح هوشیاری پایین می‌آید و بیمار درد و اقدامات درمانی را حس نمی‌کند، اما در مورد قرص برنج، کُما در مراحل نهایی رخ می‌دهد. دکتر شادنیا در این مورد می‌گوید: «مسمومیت با این سم علائم تخصصی ندارد. تهوع، درد شکم، عطش شدید و در نهایت افت فشار خون علایمی هستند که یک ساعت پس از مصرف سم بروز می‌کنند و در اکثر موارد در طی چند ساعت به دنبال بروز عارضه ریوی منجر به مرگ می‌شوند.» البته اگر بخت یار کسی باشد و این مرحله را پشت‌سر بگذارد، آنگاه نوبت به عوارض کبدی و کلیوی می‌رسد که به گفته دکتر شادنیا این عوارض کوتاه مدت هستند و به تدریج بهبود می‌یابند.

ضرورت جمع‌آوری قرص برنج از عطاری‌ها 

قرص برنج در چند سال اخیر مثل مرگ موش برای خود شهرتی به هم زده است. خبر مرگ کسانی که در اثر استفاده از این قرص جان خود را از دست می‌دهند، هر چند وقت یک بار، تیتر صفحه حوادث روزنامه‌ها می‌شود.

آخرین خبرها، خبر مرگ پویای 18 ساله، زینب 17 ساله و پسر مجهول‌الهویه 18 ساله ‌ای است که ظرف چند روز گذشته فوت شده‌اند. مسمومیت با قرص برنج در سال های اخیر به عنوان یک عامل مهم مسمومیت های شدید و منجر به فوت، بخصوص در کشور ما محسوب می‌گردد. آمارهای منتشر شده، حکایت از مشاهده 124 مورد مسمومیت با قرص برنج در سال 84 و دو ماهه ی نخست سال 85 در شهر تهران دارد که غالبا افراد 16 تا 30 را تشکیل می دهد.

حلقه ی مفقوده

سال گذشته به دنبال چند مورد مرگ ناشی از قرص برنج در یک مدرسه دخترانه، عنوان شد که قرص برنج شباهت ظاهری به قرص‌های توهم‌‌زا دارد و افراد سودجو از این موضوع سوء‌استفاده کرده و آنها را در اختیار دانش‌آموزان قرار می‌دهند. با همه این اوصاف این سوال مطرح است که سمی که اصولا باید فقط در دسترس کشاورزان و تاجران برنج باشد، چرا به راحتی در دسترس جوانان و بچه‌های مدرسه‌ای قرار دارد و چرا در داروخانه‌ها و عطاری‌ها عرضه می‌شود؟

دکتر حسین حسنیان مقدم، فلوشیپ سم‌شناسی بالینی و مسمومیت‌های بیمارستان لقمان در این رابطه می‌گوید: «داروخانه‌ها در حال حاضر حداقل در سطح تهران این دارو را نمی‌فروشند و عمده افراد این قرص را از عطاری‌ها و سم‌فروشی‌ها تهیه می‌کنند.» به گفته دکتر حسنیان در یکی از طرح‌های تحقیقاتی بخش مسمومین بیمارستان لقمان که از 48 نقطه تهران شامل عطاری‌ها، داروخانه‌ها و سم‌فروشی‌ها به عمل آمده بود، مشخص شد که داروخانه‌ها هیچ‌کدام این دارو را نفروخته‌اند، ولی عطاری‌ها و سم‌فروشی‌ها هر کدام این دارو را به قیمت 50 تا 250 تومان در دسترس افراد عادی قرار داده‌اند.

دکتر حسنیان با اشاره به اینکه برای قرص برنج هنوز جایگزین مناسب و بی‌خطری ساخته نشده، ادامه می‌دهد: «این قرص در واقع ضد آفت برای برنج است و علت اینکه وزارت بهداشت هنوز اقدامی برای جلوگیری از تولید قرص برنج نکرده، این است که با این کار قیمت برنج دو برابر خواهد شد. ولی در هر حال اقدامی هم برای اینکه یک فرد عادی نتواند به راحتی از هر مکانی این قرص را تهیه کند، صورت نگرفته است.» وی با انتقاد از عرضه بی حساب و کتاب این قرص‌ها در عطاری‌ها، در مورد نحوه عرضه و استفاده از این قرص‌ها می‌گوید: «این قرص‌ها باید با بسته‌بندی ضخیم عرضه شود تا کسی نتواند به راحتی آن را ببلعد، به عنوان مثال باید آن را در یک پوشش پلاستیکی غیر شکننده، مشبک و منفذدار قرار داد تا گاز فسفین به راحتی از آن خارج شود، ولی قابل مصرف خوراکی هم نباشد.»

توضیحات به جای آقای عارف معروف:

در ارتباط با مطلب درج شده با عنوان "قرص برنج بسيار كشنده است" لازم به توضيح است كه استفاده صحيح از هر وسيله يا ماده و يا دستگاه خاصي شرط اول است حال اگر افرادي بطور ناصحيح از يك تركيب شيميايي و يا ابزار استفاده كنندو عواقبي براي آنها در پي داشته باشد بايد مشكل را در جاي ديگري جستجو كرد حتي اگر هدف استفاده كننده آسيب رساندن به خودش باشد (مثل خودكشي) پس بايد همه ي طناب هاي موجود در بازار را جمع آوري كرد و يا حتي مگر تعداد زيادي از خود كشي ها در كشور با خوردن سموم دفع آفات نباتي مانند انواع امولسيون هاي موجود در بازار انجام نمي شود. پس صحيح نيست به صرف اينكه عده اي از يك تركيب شيميايي بسيار كار آمد (فسفين) در كنترل آفات محصولات انباري مانند گندم و برنج و خشكبار  وتوتون و .... استفاده نا صحيح ميكنند ورود آن به كشور ممنوع شود. بلكه بنده هم با نظر جناب حسينيان موافق هستم كه بايد فروش آن طبق ضوابط مشخص از سوي فروشگاه هاي مجاز و آن هم همراه با صدور فاكتور انجام شود تاقرص هاي فسفين فروخته شده كاملا قابل رد گيري باشند. لازم به ذكر است كه گاز فسفين به صورت فرمولاسيون هاي قرص، قرص هاي گرد، Plate، Blanket، Strip عرضه مي شود و در هيچ كشوري هم ورود قرص هاي 3 گرمي آن ممنوع نيست چرا كه در كنترل آفات انباري در سيلوهاي بتني عمودي كاربرد فراوان دارند و عدم استفاده از اين قرص ها هزينه هاي سنگيني جهت تغيير سيستم فوميگاسيون سيلوهاي كشور بر دوش وزارت بازرگاني خواهد گذاشت.

ارادتمند- عارف معروف 

چطور مورچه ها راه لانه شان را پیدا می كنند؟

تئوري‌هاي بسياري محققان را بر آن داشت که شايد اين بندپايان به يک‌ وسيله‌ي اندازه‌گيري طبيعي مجهز باشند که به آن‌ها اجازه مي‌دهد قدم‌هاي خود را بشمارند. محققان عنوان مي‌کنند که اين سيستم خودکار قدم‌شماري به سيستم عصبي او وابسته است و هربار مورچه به خانه برمي گردد اين سيستم پاک مي‌شود تا دوباره از نقطه‌ي مبدأ مسير ديگري را طي کند.

محققان در آزمايشي، دو گروه از مورچگان را که گروه اول پاهاي‌اشان کوتاه شده بود و گروه دوم کاملاً سالم بودند در مسيري قرار دادند. گروه اول پس از طي مسير در نيمه‌هاي جاده متوقف شدند؛ ولي گروه دوم به راه خود ادامه دادند تا به نقطه‌ي شروع رسيدند.

مورچگان هميشه مسير تابش نور خورشيد را ملاک جابه‌جايي خود مي‌دانند و از اين طريق راه برگشت را پيدا مي‌کنند و نيز در مسير حرکت خود ماده‌اي ترشح مي‌کنند که به آن‌ها کمک مي‌کند مسير خود را شناسايي نمايند.

«ماتياس ويتلينگر» از دانشگاه زوريخ به اين نتيجه رسيد که قدم برداشتن مورچگان و شمردن قدم‌ها تا رسيدن به منبع غذايي و برگشت، نوعي حساب و کتاب دارد. محققان، اين علم پيدا کردن مسير را «حافظه‌ي ديداري» مي‌نامند. مورچه‌ها با به‌ياد داشتن چيزي که در مسير حرکت به آن برخورد کرده‌اند قادر به طي کردن و حتي برگشت به نقطه‌ي آغاز هستند.

حتي موقعي که مورچگان غذايي را پيدا مي‌کنند مي‌توانند مسير را به ديگران هم ياد بدهند. محققان در نظر دارند اين اندازه‌گيري مورچگان را - که نوعي اندازه گيري بيولوژيکي است - به‌اثبات برسانند.

دانشمندان درباره انواع مختلف مورچه ها مطالعه كرده و به این نتیجه رسیده اند كه هر نوع مورچه ای طریقه مخصوصی در پیدا كردن راه لانه اش دارد. مثلاً بعضی از مورچه ها از طریقه نشانه گذاری در روی زمین استفاده می كنند، یعنی وقتی لانه شان را ترك می كنند علائم روی زمین را نشانه می گذارند تا در موقع برگشت بتوانند از روی آن نشانه ها راه لانه خود را پیدا كنند درست شبیه علائم ساختمان ها یا خیابان ها كه ما برای پیدا كردن خانه خود از آنها استفاده می كنیم.

دسته ای از مورچه ها با نگاه كردن به ارتفاع خورشید و در بالای افق راه خود را می یابند كه بشر جز با استفاده از ابزار و وسایل مخصوص قادر به استفاده از این شیوه نیست.بعضی دیگر از مورچه ها هم از نشانه های روی زمین و هم از خورشید كمك می گیرند، دانشمندان این را با تجربه هایی ثابت كرده اند. آنها ابتدا روی یك مورچه نشانه گذاری كردند و سپس آن را به حال خود گذاشتند و شروع به تعقیب آن نمودند و بعد از آنكه مورچه تكه خوراكی پیدا كرد و خواست به لانه اش برگردد، آنها آن را بلند كردند و در نقطه دیگری كه درست مخالف لانه اش بود قرار دادند یعنی اگر قبلاً رو به مشرق بود این بار رو به طرف مغرب گذاشته شد، در این حالت حشره نمی‌توانسته از آفتاب كمك بگیرد زیرا به نظر آن ظاهراً آفتاب در یك جای دیگر بود. بنابراین ابتدا مورچه مدتی سرگردان شد و شروع به این طرف و آن طرف رفتن نمود. ولی بالاخره با یافتن یك نشانه زمینی به خانه خود رسید. دانشمندان با تعیین و حساب وقت این آزمایش ها به این نتیجه رسیده اند كه بعضی اوقات یك مورچه ممكن است چندین ساعت برای پیدا كردن نشانه زمینی كه راهنمای او در رسیدن به لانه اش است، به جستجو بپردازد و در آخر مورچه هایی نیز وجود دارند كه با بو كشیدن لانه خود را می یابند.

بنا به نظرات دانشمندان، حشراتی که روی سقف راه می روند، رد پاهای چسبناک از خود به جا میگذارند. راه رفتن به حالت وارونه نیاز به نیروی چسبندگی همگن و ابزار مخصوصی به منظور مقابله با نیروی جاذبه دارد. پهنای بخش انتهایی پاهای حشرات معمولا به اندازه ای است که فضای لازم برای چسبیدن به سقف را برای آنها مهیا کند.

لایه چسبنده موجود در انتهای پای حشرات که با موهای بسیار نازک و ریز  پوشیده شده، پولیویلی (pulvilli) نامیده میشود. نوک این موها شبیه به کاردک و پهن تر از بقیه قسمت ها و به همین دلیل شرایط لازم بهتری برای راه رفتن وارونه را فراهم می کنند.

پیش از این دانشمندان اعلام کرده بودند که انحنای این موها باعث چسبیدن بهتر حشرات به سقف می شود. در واقع آنها عقیده داشتند که این موها یک ماده قندی چرب و چسبنده ترشح می کنند. مقاومت در برابر چسبندگی یک تیم تحقیقاتی از انستیتوی مکس پلانک در کشور آلمان (Max Planck)، اخیرآ بر روی بیش از سیصد نوع حشره ای که روی سقف راه می روند، مطالعاتی انجام داده است. نتایج بدست آمده نشان داد که کلیه این حشرات از خود رد پاهای چسبناک باقی می گذارند. منبع

لباس ضد پشه در تايلند توليد شد

يک شرکت توليد پوشاک در تايلند لباسي ويژه راهبان توليد کرده که به ادعاي مسوولان آن دست کم تا نود درصد فرد را در برابر حمله پشه ها محافظت مي کند.
به گزارش اسياويژن شرکت کوورنانت امروز اين محصول ابتکاري را با هدف کمک به کاهش بيماريهاي ناشي از نيش پشه بويژه تب دنگي و مالاريا در ميان راهبان بودا معرفي کرد.
طراحان اين لباس مي گويند لايه اي از نوعي ماده گياهي اين لباس را پوشانده است که پشه را از خود دور مي کند و بهاي اين لباس چهل وهفت تا هشتاد دلار براورد شده است. در مرحله اول لباسهاي توليد شده تا يک سال اين خاصيت را حفظ مي کنند اما شرکت کوورنانت قصد دارد در توليدات بعدي دوام خاصيت ضد پشه اين لباس را بيشتر کند.
هم اکنون حدود چهارصد هزار راهب بودا در تايلند زندگي مي کنند که پيش بيني مي شود استقبال خوبي از اين لباس شود.

استفاده از ترکيبات بيولوژيک در حفظ نباتات مورد تاکيد قرار گرفت

به گزارش ايانا در همايش مديريت پايداري فناوري، توليد، تامين و مصرف نهاده‌هاي کشاورزي در بيانيه‌اي نکات مورد تاييد و تاکيد شرکت‌کنندگان را جهت توجه و عنايت کليه سياستگذاران، برنامه‌ريزان و مسئولان دستگاههاي اجرايي و نظارتي کشور ارايه شد که به شرح ذيل است.

- طبيعت و منابع غني و حياتي آن، موهبت الهي است و پاسداشت اين نعمت در گرو رعايت حقوق و سازگاري با آن است، لذا انتظار است اکنون که کشور در آستانه تدوين برنامه پنج ساله پنجم توسعه قرار گرفته است. مباحث مرتبط با کشاورزي پايدار و حفظ محيط زيست در کليه مواد تخصصي برنامه لحاظ شود.

- قوانين ملي مصوب و کنوانسيونهاي بين‌المللي الحاقي توسط کشور، مرهون تلاشهاي ارزنده متخصصين کشور بوده و لذا احترام به قوانين ملي وضع شده و اقدام براي اجرايي شدن مفاد آنها از اهم مسائلي است که مي‌بايست با هماهنگي و جديت همه قواي سه‌گانه کشور و آحاد مردم مورد عنايت و حمايت قرار گيرد.

- نظام جامع عمليات کشاورزي در کليه مراحل توليد و کاربرد نهاده‌هاي کشاورزي متناسب با استانداردهاي ملي و بين‌المللي، حرکتي پايه‌اي است که به پايداري کشاورزي منجر خواهد شد. لذا شايسته است توصيه‌هاي انجام شده در قالب دستورالعملها، چارچوبي نظام‌مند داشته با بتواند دربرگيرنده کليه مراحل مورد نياز باشد.

- استفاده از فناوريهاي نوين در مقوله‌هاي مختلف مکانيزاسيون، انرژي‌هاي نو، حفظ نباتات، توليد سالم‌تر و توليد ارگانيک و غيره، بيشتر نتيجه تجربه يک قرن اخير است. لذا بهره‌گيري از آنها و بومي‌سازي دانش فني مربوطه، مورد تاکيد بوده و مي‌بايست به شکلي مناسب ترويج شود.

- تدوين الگوهاي توليد و مصرف مورد تاکيد و از تکاليف برنامه پنج ساله چهارم توسعه کشور بوده و اميد است در فرصت باقي مانده از برنامه چهارم، اين الگوها به شکل کاربردي تدوين و براي اجرا ابلاغ شود.

- پايش مستمر پارامترهاي عمومي و تخصصي منابع پايه (آب، خاک و تنوع زيستي) و توجه ويژه به مستندسازي اين پارامترها، اجرايي شدن مفاد مديريت پسماند و کاهش ضايعات کشاورزي، از موارد مهمي است که مبناي تصميم‌سازيها و تصميم‌گيريهاي مختلف و متنوعي خواهد بود، لذا ضمن تاکيد بر تدوين قوانين و مقررات برنامه‌اي، لازم است ارگانهاي دولتي ذيربط، تدوين نظام پايش مستمر پارامترهاي مزبور را در دستور کار خود قرار دهند. گفتني است در راستاي توليد محصولات، استفاده از کودهاي بيولوژيک و آلي و توسعه و ترويج روشهاي مبارزه غيرشيميايي با آفات مورد تاکيد است. لذا مطلوب است بر اساس قوانين جاري کشور، استفاده از ترکيبات بيولوژيک و حفظ نباتات مورد تاکيد قرار گيرد./ خبرنگار: مژگان ستار

رحيمه سپهری، غلامحسين طهماسبی و ميرجمال جلالي زنوز ,   برآورد تعداد آلل‌های جنسی در تودة زنبور عسل منطقه مرکزی ايران و رابطة آن با گردة ذخيره شده، ميزان جمعيت و توليد عسل 
نشريه کشاورزی و منابع طبيعي , سال ۱۳۸۶ , جلد ۱۱ , شماره ۴۱ , پاييز , از صفحه ۳۲۱ تا صفحه ۳۳۱
   متن کامل

تبعیت مورچه ها از یک قانون فیزیک برای بقاء

دانشمندان آمریکایی با هدف یافتن راه حلی برای درمان بیماریهایی که به گیاه قهوه آسیب می رسانند کشف کردند که مورچه های ساکن مزارع زیر کشت قهوه برای بقای خود از یک قانون فیزیک پیروی می کنند.

به گزارش خبرگزاری مهر، گروهی از محققان دانشگاه میشیگان و دانشگاه تولدو در اوهایو که نتایج تحقیقات خود را در مجله نیچر منتشر کرده اند، نشان دادند که گروه مورچه های ساکن مزارع زیر کشت قهوه در مکزیک از یک مکانیزم پیچیده بقای عمر در طبیعت استفاده می کنند. این تحقیقات می تواند در مبارزه با بیماریهایی که به این گونه گیاهی آسیب می رسانند کاربرد داشته باشد.

در حقیقت این دانشمندان کشف کردند که مکانیزم بقا در مورچه ها بر پایه "مرحله بحرانی خودمختاری شده" استوار شده است. بر پایه این نظریه، یک دانه ماسه خود را به دانه های دیگر می رساند و تبدیل به یک توده بزرگ می شود و با رشد بیشتر سرانجام به یک مرحله بحرانی می رسد و این یک دانه ماسه تبدیل به بهمنی از ماسه ها می شود.

در این خصوص جان وندرمیر استاد اکولوژی و بیولوژی تکامل دانشگاه میشیگان و سرپرست این تیم تحقیقاتی توضیح داد: "این مکانیزم هم از دیدگاه فیزیکی و هم از دیدگاه ریاضی قابل بررسی است. در حقیقت این ایده نشان می دهد که هر سقوط بهمن تنها به خاطر یک یا دو دانه ماسه شکل گرفته است."

این محققان با بررسی 45 هکتار از مزارع کشت قهوه در مکزیک که محل سکونت مورچه ها است، نشان دادند که این مورچه ها برای بقای خود از این قانون فیزیک پیروی می کنند. به ویژه در مورد مورچه های گونه " Azteca instabilis" این دانشمندان کشف کردند که ملکه در ابتدا یک کلونی را در یک گیاه ایجاد می کند و هنگامی که کلونی به مدل مرحله بحرانی خودمختاری شده رسید و اندازه آن به اندازه کافی بزرگ شد تقسیم می شود و یک کلونی اقماری روی گیاه نزدیک شکل می دهد. این کلونیها در حدود سه درصد از گیاهان قهوه مزرعه را اشغال می کنند.

"پل هرمان مولر" كاشف "سم د.د.ت" درگذشت

این سم، برای نخستین بار در ‪ ۱۸۷۳توسط یك دانشجوی آلمانی سنتز شد، اما تا سال ‪ ۱۹۳۰به دست فراموشی سپرده شد تا اینكه مولر كه روی تاثیر حشره كش های بلند -اثرLong-Lasting  بر حشره بید لباس  Clothes Moth  تحقیق می‌كرد دوباره آن را كشف كرد.

این سم تا سال ‪ ۱۹۷۳بطور گسترده‌ای در آمریكا علیه آفات كشاورزی و دامی استفاده شد و سپس استفاده از آن به دلیل انباشتگی آن در در زنجیره غذائی ممنوع شد.

مولر به خاطر كشف این ماده كه برای بیش از ‪ ۲۰سال در سراسر جهان به صورت گسترده كاربرد داشت در سال ‪ ۱۹۴۸جایزه فیزیولوژی و پزشكی نوبل را دریافت كرد

عرصه‌هاي طبيعت تحت مراقبت چهار هزار فارغ‌التحصيل گياه‌پزشکي

سازمان حفظ نباتات کشور، در قالب شبکه‌هاي پيش ‌آگاهي و مراقبت براي چهارهزار نفر از فارغ‌التحصيلان رشته گياه‌پزشکي اشتغال ايجاد مي‌کند. رئيس سازمان حفظ نباتات کشور با اعلام اين مطلب در گفت و گوي اختصاصي با خبرنگار ايانا گفت: طي سال جاري با عنايت مجلس شوراي اسلامي و دولت و با توجه به موافقت وزير جهاد کشاورزي، يارانه سم حذف و بخشي از این یارانه براي خريد خدمات خصوصي و بخشي نيز صرف مبارزات غيرشيميايي با اولويت مبارزه بيولوژيک مي‌شود. همايون دارابي افزود: نزدیک به پنج هزار فارغ‌التحصيل رشته گياه‌پزشکي در کشور وجود دارد که حداقل چهار هزار نفر از آنها در کلینيک­هاي گياه‌پزشکي در کل کشور مشغول به کار خواهند شد.

وي در ادامه گفت: گياه‌پزشکان کشور توسط سازمان حفظ نباتات آموزشهاي لازم را فرامي‌گيرند تا در قالب کلینيک‌هاي گياه‌پزشکي به ارايه خدمات به بهره‌برداران بخش بپردازند و بدين‌ترتيب شبکه‌هاي مراقبت بخش خصوصي فعال مي‌شود. رئيس سازمان حفظ نباتات کشور پيش‌بيني کرد با اين تعداد، دو ميليون هکتار از عرصه‌هاي طبيعي کشور تحت مراقبت قوي و مداوم قرار گيرد. دارابی ميزان اعتبار اختصاص يافته به استانها براي خريد خدمت از بخش خصوصي را 12 ميليارد تومان ذکر کرد و افزود: ميزان اعتبار اختصاص يافته براي مبارزه بيولوژيک و غيرشيميايي معادل 15 سال اعتبار عادي سازمان است.

وی مدت زمان لازم براي آموزش اين فارغ‌التحصيلان را حداکثر يک هفته و در کارگاههاي آموزشي در نظر گرفته شده توسط سازمان ذکر کرد و افزود: با توجه به اينکه امکان جذب اين فارغ‌التحصيلان در دستگاههاي دولتي وجود ندارد، بدين ترتيب اين افراد که بار علمي بالايي نيز دارند در قالب بخشهاي خصوصي ذکر شده به فعاليت در عرصه خواهند پرداخت.